ಹಿಂದೆ, ಹಂಸ, ಗಿಣಿ, ಕೊಕ್ಕರೆ, ಕೋಗಿಲೆ, ಗೂಗೆ, ನವಿಲು, ಪಾರಿವಾಳ, ಮೊದಲಾದ ಹಕ್ಕಿಗಳೆಲ್ಲವೂ ಒಂದು ಕಡೆ ಸಭೆ ಸೇರಿ ಯೋಚಿಸಿದುವು:- “ನಮಗೆ ಗರುಡನು ಅರಸನಾಗಿರುವನು. ಆತನೋ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಪರಮ ಭಕ್ತನು. ನಮ್ಮನ್ನು ಕುರಿತು ಅವನು ಯೋಚಿಸುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಕೇವಲ ಹೆಸರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸ್ವಾಮಿಯಾಗಿರುವ ಅರಸನ...

ಹಡಗವಲ್ಲವಯ್ಯಾ ಇದು! ಹದಗಡಕ! ನಿಶಾಚರ! ಅಹಿರಾವಣ! ಮಹಿರಾವಣ! ಶೂರ್ಪನಖಿಯ ಆಪ್ತಬಂಧು! ರಾಶಿರಾಶಿಯಾಗಿ ಬಿದ್ದಿದೆ ನೋಡು- ಮೀನಗಡಕ ಮೊಸಳೆಯಂತೆ! ನಕ್ರದಂತೆ ವಕ್ರಾಕಾರ! ಮೀನದಂತೆ ವಾಯುಜೀವಿ! ಹೇಗೆ ಕಣ್ಣುಬಿಡುತಿದೆ ನೋಡ ಒಕ್ಕಣ್ಣ ರಾಕ್ಷಸನಂತೆ! ಹೇಗ...

ದುಂದುಮೆ ಕೇಳ್ರಿ ದುಂದುಮೆ ||ಪ|| ದುಂದುಮೆ ಎಂತೆಂದು ಪಾಡಿರಿ ಜನರು ದುಂದುಮೆ ಬಸವಂತನ ಹಬ್ಬ | ದುಂದುಮೆ | ದುಂದುಮೆ ನಿರ್ದುಮೆ ಸಾಲಗನ್ನಿರೆ | ದುಂದುಮೆ ಕೇಳ್ರಿ ದುಂದುಮೆ ||ಅ. ಪ|| ಸಬ್ಬ ದೇಶದೊಳು ಇಂಥ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮರ್ಕಟ ಅಬ್ಬರಿಸುತ್ತ ಹಾರ್ಯಾ...

“ಎಷ್ಟು ದಿನ ಹೀಗೇ ತೊಂದರೆ ಪಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವದು ಕೃಷ್ಣ ಮೂರ್ತಿ? ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಆರಯ್ಯುವದು, ಅಡಿಗೆ ಮಾಡುವದು- ಇವುಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಆಳು ಇಟ್ಟು ಪೂರೈಸೀತೇ? ಸುಮ್ಮನೆ ಇನ್ನೊಂದು ಮದುವೆಯಾಗಿ ಬಿಡಬಾರದೇ?” “ಪ್ರೀತಿ ಇಷ್ಟು ಅಗ್ಗ ಅಲ್ಲ ...

೧ ಹೊಸ ಬಾಳಿನ ಹೊಸತಿಲಿನಲಿ ಝಗ ಝಗಿಸುವ ಬೆಳಕು ನಿಶೆ ಸರಿದಳೆ ಉಷೆ ಸುರಿದಳೆ ಒಳ ಹೊರಗೂ ಹೊಳಪು ೨ ಅರಿಷಿಣದೊಳು ಮಿಂದಾಯಿತೆ ಬಂದಾಯಿತೆ ಜೊತೆಗೆ ನೆರಳಿನ ಸರಿ ನಿಂದಾಯಿತೆ ಶುಭಕೋರುತ ಪತಿಗೆ. ೩ ಹಸನಾಯಿತೆ ಹೊಸದಾಯಿತೆ ಮನೆಯಂಗಳ ಚೆಲುವು ತಿಳಿ ನೀರಿನ...

ಬೆಳ್ದಿಂಗ್ಳ ಬಿದ್ದಿತ್ತು ಅಂಗಳ ತುಂಬ ಅಂಗಳ ತುಂಬಿತ್ತು ಬೆಳ್ದಿಂಗ್ಳದಿಂದ ಇದರಾಗ ಅದೇ ಬಿತ್ತೊ ಅದೇನೆ ಇದರಾಗಿತ್ತೊ. ಕನಸಿನೊಳಗೆ ನಾನಿದ್ದೆ ಅಲ್ಲೆ ನೀನು ಹೊರಬಿದ್ದೆ. ರೆಕ್ಕೆಯಾಗಿ ಬಯಲಾಗ ಹುಡುಕಾಡಿದೆ. ನನ್ನೊಳಗೆ ಕಂಡನೇನೋ ಕಂಡೊಳಗ ಇದ್ದನೇನೋ ...

ಪದವೊಂದು ಹಾಡ್ತೀನಿ ಎದೆಯ ಕದ ತೆರೆದು ಕೇಳು ನೋವುಂಡ ಸ್ವರ ತೇಲಿ ಬಂದಾವ, ನೀಡಲಾರವು ಮುದವ ತುಟಿತನ ಬಂದು ಹರಳುಗಟ್ಟಾವ, ಹಗುರವಾಗಲಿ ಎದೆ ಅಂತ ಪದವೊಂದು ಹಾಡ್ತೀನಿ… ನಡೆಯುತ್ತ ನಡೆಯುತ್ತ ದಾರಿ ಸವೆಯಲಿ ಎಂದು ಮುಳ್ಳು ಬೇಲಿಯ ಹಾದಿ, ಕಲ್ಲು...

ಓ! ವಾಣಿ! ಸರಸಕವಿತಾಶ್ರೇಣಿ, ಅಜನ ಸ- ಟ್ಟದ ರಾಣಿ, ರಸಿಕ ಜನ ಹೃದ್ವಲ್ಲಕಿಯ ತಂತ್ರಿ- ಯಂ ಮಿಡಿಸಿ ಮಂದಹಾಸಂಗೈವ ದಿವ್ಯ ವೀ- ಣಾಪಾಣಿ, ಫಣಿವೇಣಿ, ಶುಭವಾಣಿ ನಮಿಸುವೆಂ ಭಯ ಭಕ್ತಿಯಿಂದೆಲೌ, ತಾಯೆ, ಶಾರದೆಯೆ, ನೀ- ನೆನ್ನ ನಾಲಗೆದುದಿಯೊಳಾವಗಂ ಲೀಲೆಯ...

ಏಳು ಮಗಳುದಿರು ಚೋಳರಾಯನಿಗೆ, ಒಬ್ಬ ತಾಯ ಸಿರಿಮಕ್ಕಳು; ಸಾಲದೊಂದು ದಿನ ಹೇಳಿ ಮುಗಿಸುವರೆ ಹಬ್ಬಿಹೆಣೆದವರ ಹಿತುವನು. ಏಳು ನೈದಿಲೆಗಳಕ್ಕತಂಗಿಯರು, ಮಾಲೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿಕೆ, ಅವರ ತಂದೆಯೋ, ಧೀರ ಕಾಳಗದೊ ಇವರ ಚಿಂತೆಯನೆ ಕೊಳ್ಳನೆಣಿಕೆಯಲಿ- ಅವನಿಗ...

ಒ೦ದೂರಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕತ್ತೆಯಿತ್ತು. ಅದು ಹಗಲುಹೊತ್ತು ಅಗಸನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರಗಳನ್ನು ಹೊರುವುದು : ರಾತ್ರಿಯಹೊತ್ತು ಮನ ಬಂದಂತೆ ಅಲೆಯುವುದು: ಮತ್ತೆ ಬೆಳಗಾಗುತ್ತಲೂ ಅಗಸನ ಮನೆಗೇ ಬಂದುಬಿಡುವುದು. ಹೀಗಿರಲು, ರಾತ್ರಿಯ ಹೊತ್ತು ಸ್ವೇಚ್ಛೆಯಾಗಿ ತಿರು...

ಚೆಲುವಿಗಿಲ್ಲವು ಬಡವ-ಬಲ್ಲಿದ- ರೆಂಬ ಭೇದದ ಭಾವವು!- ನುಡಿಯಿದನು ಪರಿಕಿಸಲು ಈ ದಿನ ಕಂಡ ಮಗುವೇ ಸಾಕ್ಷ್ಯವು! ನಡೆದರೂ ಸಹ ತೇಲುವಂತಿಹ ನನೆಗೆ ಮಿಂಚನು ಪೂಸುತ ಮುಗ್ಧತೆಯೊಳದನದ್ದಿ ತೆಗೆದೊಲು ಹಸುಳೆಯಿದೆ ನಗೆ ಸೂಸುತ! “ಹೂವಿದಕೆ ಮತ್ತಾವ ದುಂಬಿಗ- ...

ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಆಗಲೇ ಐದು ಬಡಿದಿತ್ತು. ಎಲ್ಲೋ ಮಾಮರದಲ್ಲಿ ಕೋಗಿಲೆಯೂ ಕುಹೂ ಕುಹೂ ಎಂದು ಹಾಡುತಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಗಿಡಮರಗಳಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಚಿಲಿಚಿಲಿ ಕಲರವದೊಂದಿಗೆ ಸುಪ್ರಭಾತ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಪ್ರಶಾಂತವಾದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಮೀಜಿ, ಬೆಳಗಿನ ಪೂಜೆ ಮುಗಿಸಿ, ನಿತ್ಯದಂತೆ ಮಠದ ಪಾಕಶಾ...

“ಇನ್ನು ಗೇಣಿ ಕೊಡಬೇಕಾಗಿಲ್ಲವಂತೆ. ಒಕ್ಕಲಿಗೇ ಭೂಮಿಯಂತೆ.” ಊರಲ್ಲಿ ದಟ್ಟವಾಗಿ ಹಬ್ಬಿದ್ದ ಆ ವಾರ್‍ತೆ ಕುಂಞಂಬುನಲ್ಲಿ ಅಸಾಧ್ಯ ಕುತೂಹಲ ಕೆರಳಿಸಿತ್ತು. ಗೇಣಿ ಕೊಡದಿದ್ದರೆ ಧನಿಗಳು ಬಿಟ್ಟಾರೆಯೆ? ಗೇಣಿ ಕೊಡದೆ ಬೇರೆಯವರ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ತಪ್ಪಲ್ಲವೆ? ಕು...

“ಮಮ್ಮಿ ! ಮಮ್ಮಿ ! ಬೇಗ ಬಾ” “ಅಡಿಗೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ಇದ್ದೇನೆ, ಯಾಕೆ ಕಿರಿಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಇದ್ದಿಯಾ ರೋಜಿ? ಬರುತ್ತೀನಿ ತಾಳು” ಎಂದಳು ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ನಿರತ ತಾಯಿ. “ಮಮ್ಮಿ! ಒಂದು ನಿಮಿಷ ಬಂದು ನೋಡು, ಕಾಗೆ ಪುಟ್ಟ ಅಳಿಲನ್ನು ಕುಕ್ಕಿ ನೋವು ಮಾಡುತ್ತಾ ...

ಈ ದಿನ ಹಿತ್ತಲ ತುಂಬ ಪಾರಿಜಾತ ಹೂವು ಸುರಿದಿದೆ. ಮತ್ತೆ ಸಂಪಿಗೆ ಮರದಿಂದ ಹೂವರಳಿ ಘಮ್ಮೆಂದು ವಾಸನೆ ಹರಿದಿದೆ. ಎರಡು ಪರಿಮಳ ಸೇರಿ ಎದೆಯಾಳಕೆ ಇಳಿದು ಒಳಗೊಳಗೆ ಒಂಥರಾ ಭಾವ ವಿಸ್ಮಯ ಅರಳಿದೆ. ಅಮ್ಮ ಒಲೆಯ ಮೇಲೆ ಕಡುಬು ಬೇಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ಕೊಟ್ಟೆ ಕಡುಬಿನ ವಾಸನೆ ಇಡೀ ಮನೆಯನ್ನು ಪಸ...

ಆ ದಿನ, ಡಾಕ್ಟರ್ ಪಾರ್ವತಿಯವರಿಗೆ ಆತಂಕದ ದಿನ! ಒಂದು ವಿಧದ ಚಂಡಮಾರುತವನ್ನೆಬ್ಬಿಸಿದಂತಹ ಘಟನೆಯಿಂದ ನಗರದ ಅನೇಕರೂ, ಗಣ್ಯರೂ ಸೇರಿದಂತೆ, ಆ ಕೋರ್‍ಟಿನಲ್ಲಿ ಜನಸಂದಣಿ ಕಿಕ್ಕಿರಿದಿತ್ತು. ಆ ನಗರದ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ವೈದ್ಯ ಡಾಕ್ಟರ್ ಪಾರ್ವತಿದೇವಿಯವರು ಸಾಕ್ಷಿ ನೀಡಬೇಕಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಕೋರ್ಟಿನ ...

“ಭಟ್ಟರೇ, ನಿಮಗೆ ಹೇಳಲೊ? ಇಘ್ನೇಶ್ವರರಾಯರು ಅಂದರೆ ನಮ್ಮ ಜಾತಿಗೇ ಭೂಷಣ. ಅವರು ವಕೀಲಿ ಮಾಡಲು ಸುರು ಮಾಡಿದಂದಿನಿಂದ ಬೇರೆ ಜಾತಿಯವರ ಸೊಕ್ಕು ಮುರಿದಿದೆ. ಈಗ ಶೆಟ್ಟಿ ಶಾನಬೋಗರೆಲ್ಲ ಅವರಿಗೆ ರಾಯರೇ ಎಂದು ಸಲಾಮು ಮಾಡುವವರೇ! ನಿಮಗೆ ಹೇಳಲೊ? ಅದು ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರ ಜನ್ಮಕುಂಡಲಿ ಇದ್ದ...