ರಾಜಗೃಹದ ಬಳಿಯ ಗೃಧ್ರಕೂಟ ಪರ್ವತ. ಪರಮಾತ್ಮನಾದ ಬುದ್ಧದೇವನ ಪವಿತ್ರ ಪಾದಧೂಳಿಯಿಂದ ಪುನೀತವಾದ ಗಿರಿವರದ ನೆತ್ತಿ. ನೆತ್ತಿಯ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಗುಹೆಗಳು. ಅಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಬೌದ್ಧ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳು ಧ್ಯಾನಶೀಲಾನುಷ್ಠಾನಾದಿಗಳಿಂದ ನಿರ್‍ವಾಣವನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಬ್ಬರೂ ಅಕ್ಕ ಪಕ್ಕದ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಒಬ್ಬ...

ರಾಜಗೃಹದ ಬಳಿಯ ಗೃಧ್ರಕೂಟ ಪರ್ವತ. ಪರಮಾತ್ಮನಾದ ಬುದ್ಧದೇವನ ಪವಿತ್ರ ಪಾದಧೂಳಿಯಿಂದ ಪುನೀತವಾದ ಗಿರಿವರದ ನೆತ್ತಿ. ನೆತ್ತಿಯ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಗುಹೆಗಳು. ಅಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಬೌದ್ಧ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳು ಧ್ಯಾನಶೀಲಾನುಷ್ಠಾನಾದಿಗಳಿಂದ ನಿರ್‍ವಾಣವನ್ನು ಸಾಧಿಸ...

ಎಲ್ಲೆಡೆಗೆ ಈ ಚಿತ್ರ ನಿನ್ನಂತೆ ಸರ‍್ವವ್ಯಾಪಿ ಗೆಲ್ಲವೇ ಇದು ನಿನ್ನ ವಿಭುತನಕೆ ವಿಶ್ವರೂಪಿ ? ಬೇಸಗೆಯ ಉರಿಬಿಸಿಲು, ರಣಗುಡುವ ಬರಿಬಯಲು ತುಳಿತುಳಿದು ನೆಗ್ಗಿರುವ ದಾರಿಯೊಂದು ತನಗೆ ತಾ ನೆರಳಾಗಿ ನಿಂತಿಹುದು ಅದರಲ್ಲಿ ಮನುಜನೆನೆ ಕರೆಗೊಳ್ವ ಪರಿಜದ...

(ಮುಗಿಲಂಗಳದಲ್ಲಿ ಕೂಡಹತ್ತಿರುವ ಮೋಡಗಳ ಕಡೆಗೆ ನಿರ್ಹೇತುಕವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಒಲ್ಲೆನಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಪರ್ಯುತ್ಸುಕತೆಯು ವಿಷದಂತೆ ಅಂತಃಕರಣವನ್ನೆಲ್ಲ ತುಂಬಹತ್ತಲು, ಪ್ರಸವೀಶಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಿತಿಯು ಏನಾಗುತ್ತಿದ್ದೀತು?) ನಾಲಿಗಿಲ್ಲದ ಗಂ...

ಒಂದು ವೃತ್ತದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ಒಂದುಗೂಡಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದರು ಒಮ್ಮೆ ‘ದಡ’ ಎಂದು ಪಾದವೆತ್ತಿ ವೃತ್ತದ ಹೊರಗೆ, ‘ನದಿ’ ಎಂದು ಪಾದವೆತ್ತಿ ವೃತ್ತದ ಒಳಗೆ ಧುಮುಕುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದು ನೋಡುತ್ತಾ ನಿಂತಿದ್ದ ಗುರುಗಳು ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು ‘ನದಿ’ ಎಂದಾಗ ಧುಮಕಿ...

೧ ಬಾಳು ಹಾಳು ಧರ್ಮಶಾಲೆ ಹಗಲು ರಾತ್ರಿ ಬಾಗಿಲ; ಅರಸರೆನಿತೊ ಗೈದು ಲೀಲೆ ಉಳಿದು ಹೋದರೀ ನೆಲ! ೨ ದಿನಕೆ ಸಾವಿರಾರು ಹೂವು ಅರಳಿ ಉರುಳಿ ಅಳಿವವು; ನಿಮಿಷಕೊಂದು ಕೋಟಿ ಜೀವ ಸತ್ತು ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆವವು ೩ ಅಲ್ಲಿ ಪೊಡನಿಗೆಲ್ಲನನ್ನು ಹುಗಿದು ಗೋರಿಗೈದರು;...

ಭಾರತ ಭೂಮಿಯ ಬಡತನವು ವಿಶ್ವ ಕುಟುಂಬದ ಜಡತನವು! ಧರ‍್ಮದ ಭೂಮಿ ಚಿರಂತನವು; ಉದರದಿ ಕರ‍್ಮದ ಮಂಥನವು! ಕೋಟಿ ಮಾನವರ ಕಣ್ಣೀರು ಹರಿದು ತುಂಬಲದು ಮುನ್ನೀರು! ಕಾಳಿನ ಕಣಜವು ತುಂಬಿದರೂ ಹಸಿವೆಯು ತೀರದು ನುಂಗಿದರೂ ! ಒರಗಾಲೆಂಬುದು ಬೇರಿಲ್ಲಾ; ಯಾವಾಗಲ...

ಹೊಸಗನ್ನಡ ಪಂಚತಂತ್ರ – ಒಡೆಯುವುದು ಒಂದಾನೊಂದು ಕಡೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಆಲದ ಮರವಿರುವುದು. ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಜೊತೆ ಕಾಗೆಗಳು ವಾಸವಾಗಿದ್ದುವು. ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡುವ ವೇಳೆಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಆ ಮರದ ಪೊಟ್ಟೆರೆಯಿಂದ “ಒಂದು ಕರಿಯ ನಾಗರಹಾವು ಬಂದು ಆ ಮೊಟ್ಟ...

ಚಲುವಿನ ಬಳ್ಳಿಯೆ ಗೆಜ್ಜೆಯ ತೊಟ್ಟು ತುಳುಕುತ ಬಳುಕುತ ಕುಣಿಯುತಿದೆ ಮೋಹಕ ಕಿಂಕಿಣಿ ನಾದವನಿಟ್ಟು ಹೆಜ್ಜೆಯ ಗೆಜ್ಜೆಯು ನುಡಿಯುತಿದೆ ಗೆಜ್ಜೆಯ ನಾದಕೆ ಎನ್ನೆದೆ ನವಿಲು ಗರಿಗೆದರುತೆ ನಲಿದುಲಿದಿತ್ತು ಸಂತಸದೊರತೆಯ ಅಮೃತ ಹೊನಲು ತುಂಬಿದ ಎದಯಿಂ ಚಿಮ್...

ಮೈ ತೊಳೆದು ಗಂಗೆಯಲಿ ಮನವೆಲ್ಲ ಮಡಿಯಾಗಿ ಅವಕಾಶವೆಲ್ಲವನು ತುಂಬಿದರು ದೇಗುಲದಿ ಸಾಕಾರ ನಾಗಿರುವ ವಿಶ್ವೇಶ ನಿನ್ನಡಿಗೆ ಶರಣಾಗಿ ಬಂದಿಹುದು ಈ ಜೀವ ಈ ಬಾಳ ನಿನ್ನಡಿಗೆ ಮುಡುಪಾಗಿ ನಿಲಿಸುವಂತಹ ಮನವ ನೀಡೆನೆಗೆ ಕಾರುಣ್ಯರೂಪನೇ! ತಾಮಸದ ಕಜ್ಜಳವ ಕಳೆದೊ...

ರಾಜಗೃಹದ ಬಳಿಯ ಗೃಧ್ರಕೂಟ ಪರ್ವತ. ಪರಮಾತ್ಮನಾದ ಬುದ್ಧದೇವನ ಪವಿತ್ರ ಪಾದಧೂಳಿಯಿಂದ ಪುನೀತವಾದ ಗಿರಿವರದ ನೆತ್ತಿ. ನೆತ್ತಿಯ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಗುಹೆಗಳು. ಅಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಬೌದ್ಧ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳು ಧ್ಯಾನಶೀಲಾನುಷ್ಠಾನಾದಿಗಳಿಂದ ನಿರ್‍ವಾಣವನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಬ್ಬರೂ ಅಕ್ಕ ಪಕ್ಕದ ...

ವ್ಹಾಲೆಂಟಾಯಿನ್ ಡಿಗ್ಬಿಯು ಭೋಜನವನ್ನು ತೀರಿಸಿಕೊಂಡು ‘ಹಾವಾನಾ ಸಿಗರ’ (ತಂಬಾಕದ ಸುರುಳೆ) ಸೇದುತ್ತೆ ತನ್ನ ಆರಾಮ ಕುರ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ಯಥಾಸುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತು ಏನೇನೋ ವಿಚಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಸುಗಂಧಿತವಾದ ಸಿಗರದ ಹೊಗೆಯು ಕಾಮಿನಿಯ ಕೇಶಕಲಾಪದಂತೆ ಸುರುಳೆ ಸುರುಳೆಯಾಗಿ ಅಂತರಿಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಗಾಳ...

೨-೨-೧೯೩೦ “ಹೆಣ್ಣಿನಿಂದ ಮಾನವನಿಗೆ ಎಂದೂ ತೊಂದರೆಯು. ಅವಳು ಚೆಲುವೆಯಾದರೆ, ಅವಳನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕೆಂಬಾಸೆಯನ್ನು ಇತರರಲ್ಲಿ ಉಂಟು ಮಾಡುವಳು; ಅವಳ ಗಂಡನು ಪ್ರೇಮ ಸಂಶಯಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕುತ್ತಾನೆ. ಅವಳು ಕುರೂಪಿಯಾಗುವಳೆ, ಅವಳ ಗಂಡನು ಇತರರನ್ನು ನೋಡಿ ಅಸೂಯೆ ಪಟ್ಟು, ಆ ಅಸೂಯೆಯಿಂದ ತೊಂ...

ಗಂಗಮ್ಮನು ಅವಳೊಂದು ಮುತ್ತಿನಂಥಾ ಹೆಣ್ಣು! ಅವಳ ಗೋಳು, ಸಾಯುವಾಗ ಹೊಂದಿದ ಅವಳ ಸಂಕಟದ ಪರಿ, ಎಲ್ಲಾ ನೆನಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಆ ಚಿತ್ರವು ಕಣ್ಣೆದಿರಿಗೆ ಈಗಲೂ ಕಟ್ಟಿ ಬಿಡುವುದು. ನಾನೆಷ್ಟೋ ಸಾರೆ ಅವಳು ಇಲ್ಲದಾಗ ಸಿದ್ಧರಾಮನ ದೆಶೆಯಿಂದ ಅವರ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೆ. ಆಗ ನನ್ನನ್ನವಳು ಕರೆದು ಕೂ...

(ಸುಶೀಲೆಯು ಗಂಡನಿಗೆ ಬರೆದ ಕಾಗದ) ಸಿರಿಪುರ ೮-೯-೧೯೨೬ ಮ|| ರಾ|| ಯವರಲ್ಲಿ ಶೀಲ ಮಾಡುವ ವಿಜ್ಞಾಪನೆಗಳು. . . . . . . . . . ನಿಮ್ಮ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಯ ಪತ್ರವನ್ನು ಕಂಡು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಕಿರಿಕಿರಿಯಾದರೂ, ನಿಮ್ಮನ್ನು ನಾನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತೇನಾಗಿ ಈ ಕಾಗದ ಬರೆಯುತ್ತೇನೆ. ಅಲ್ಲ, ನೀವು ಹೆಸರಿಗೆ...

ಮೂಲ: ವಿ ಎಸ್ ಖಾಂಡೇಕರ ಎದುರದಡದಿ ನಿಂದು ಬಿದಿರಕೊಳಲ ತನ್ನ| ಅಧರದಿ ನುಡಿಸುವ ಚದುರ ರಂಗನ ಕಂಡೆ|| ಅದೇ ಶಾಲೆಬಿಟ್ಟು ಬಂದು ಕುಸುಮೆಯು ರಾಗದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಬಾರಿಸುತ್ತ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಸಂಗೀತದಿಂದ ದಣುವು ಪರಿಹಾರವಾಗುವದೆನ್ನುವರು. ಆದರೆ ನಡುಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಳಿಯ ಪತ್ತಲವನ್ನೊಂದು ...