ಮನವನ್ನು ಮನೆಬಿಟ್ಟು ಕಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಒಮ್ಮೆ ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ. ಕಿಡಕಿ, ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದೆ. ಗವಾಕ್ಷಿ ತೆರೆದೆ. ಹೊಸಿಲ ಕಿತ್ತೆಸೆದೆ. ಹೊರ ಬಾಗಿಲ, ಹಿತ್ತಲ ಬಾಗಿಲ ತೆರೆದೆ. ಗೋಡೆಗಳ ಬೀಳಿಸಿದೆ. ಛಾವಣಿ ಕಿತ್ತೆಸೆದೆ. ಮನೆಯ ಮುಂದೆ, ಹಿಂದೆ ಬಿಟ್ಟ ಬೇರುಗಳ ಕಿತ್ತೆಸೆದ. ಉಟ್ಟ ಬಟ್ಟೆ, ತೊಟ್ಟ ಆಭರಣ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತೊರ...

೧ ಬಂದನು ಅಗೊ ಹೃನ್- ಮಂದಿರದಲಿ ಇಗೊ ನಿಂದನು ನನ್ನಯ ರಾಮಾ ಇನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಜನುಮಕೆ ಕ್ಷೇಮಾ! ೨ ಮನವೇ ಗರ್ಜಿಸು ತನುವೇ ಗರ್ಜಿಸು ಸ್ನೇಹಸಿಂಧುವಿನ ನಾಮಾ! ನನ್ನಾ ಧರ್ಮಬಂಧುವಿನ ನಾಮಾ! ೩ ಎನಿತು ಮಧುರವೋ ಇನಿಯನ ನಾಮಾ| ರಾಮಚಂದಿರನ ನಾಮಾ ಘನ್ನಾ ಪ್...

“ಇಲೆಕ್ಶನ್” ಎಂದಾಕ್ಷಣ ಶಾಲೆಯ ಹುಡುಗರಿಗೆ ಡ್ರಿಲ್ ಮಾಸ್ತರರು “ಅಟೆನ್ಶನ್ ” ಅಂದಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಅಂಗಾಂಗದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವೇಶವಾದಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಕಿವಿಗಳು ನೀಟಾಗುತ್ತವೆ. (ಅಂದರೆ ಉದ್ದವಾಗುತ್ತವೆಂದಲ್ಲ!) ಅಂಗಾಂಗದಲ್ಲಿ ರೋ...

ಪುಗ್ಗೆ ವಿಮಾನವ ಏರುವೆನು ಅವ್ವಾ ಬಾನಿಗೆ ಹಾರುವೆನು ಗಾಳಿಯ ಹಿಂಡನು ಓಡಿಸುವೆ ಸೂರ್‍ಯಗೆ ಚಂದ್ರನ ಜೋಡಿಸುವೆ ಅವರ ಮದುವೆಯನು ಮಾಡಿಸುವೆ ಚುಕ್ಕೆಯ ಮಕ್ಕಳೆ ಆಡಿಸುವೆ ಮಿಂಚಿನ ಕೋರೆಯ ದಾದೆಯ ಕಿತ್ತು ಕರಿಮೋಡಗಳನು ಕಾರಿಸುವೆ ನೋಡುತ ನಿಂದಿರು ಭೂಮಿಯ...

ತಿಳಿಗೊಳದ ತೀರದಿಹ ತನಿಗಲ್ಲ ಗದ್ದುಗೆ- ಯನೇರಿ ಸರದ ಸುಯ್ಯನೆ ಶೃತಿಯಲ್ಲಿ ಕೋಕಿಲ, ಶುಕ, ರವಂಗಳ ಹಿಮ್ಮೇಳದಲಿ ನವಿಲು ನೃತ್ಯಕೆ ತಾಳ ಮೇಳೈಸಿ ವೀಣಾತರಂಗ ತನ್ಮಯಳೆ ತಾಯೆ ತರವೇನೆ ನಿನಗೀಪರಿಯು? ಕನ್ನಡ ತಾಯ ತಾಪತ್ರಯಂಗಳಂ ಎವೆಯಿಕ್ಕದನುದಿನ ನೋಡಿ ನೋ...

ತಿಮ್ಮಣ್ಣ ನಮ್ಮೂರಿನ ಪಕ್ಕದ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿನ ಅಡುಗೆ ಭಟ್ಟ ತಿಪ್ಪಾಭಟ್ಟರ ಮಗ. ತಿಪ್ಪಾಭಟ್ಟರಿಗೆ ಮದುವೆಯಾಗಿ ಹತ್ತು ವರ್ಷ ಕಳೆದರೂ ಮಕ್ಕಳಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಕೊನೆಗೆ ಪಕ್ಕದ ಮನೆಯ ಕಮಲಾಕ್ಷಮ್ಮನ ಸಲಹೆ ಮೇರೆಗೆ ಮಗುವಾದರೆ ತಿರುಪತಿಗೆ ಹೋಗಿ ಬರುವ ಹರಕೆ ಹೊ...

೧ ಒಂದು ಕಡೆ ಸಂತೋಷ-ಸುಖದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಮಯ ನಂದನ ಸರ್ಗದ ಸಮಾವೇಶವಿಹುದು ಬೇರೂಂದು ಕಡೆ ಬೇನೆ ಬೇಸರಿಕೆ- ಬಿಸುಸುಯ್ಗ- ಳೇರಿರುವ ನಲವಿರದ ನರಕವಿಹುದು ೨ ಒಂದು ಕಡೆ ಮದುವೆ-ಮಾಸಿರಿ ಬೆಡಗು-ಬಿನ್ನಣಗ- ಳೊ೦ದಿರುವ ಶೃಂಗಾರ ಸೌರಭ್ಯವಿಹುದು ಬೇರೊಂದು ಕಡೆ ...

ಇರುಳಿನಲಿ ದೀವಿಗೆ- ಸಿರಿನಾಡತೇರಿಗೆ ಮುದುಭಾವ ಹಿರಿಮೆಯನು ನಿಧಿಯಾಗಿ ಬೆಸೆಸಿತು. ಪ್ರಬುದ್ಧ ಮಾರ್ಗದಲಿ- ನಿಬ್ಬಣದ ಜತೆಯಾಗಿ ಉಜ್ವಲದ ಕಾಂತಿಯನು ಕೆಚ್ಚಿನಲಿ ತಂದಿತು. ದೀವಿಗೆಯ ಮೆರಗು- ಜೀವನದ ಅರಗು ಸುತ್ತುತಲಿ ಬಳಿಸುತಲಿ ಬಿತ್ತರದಿ ಮುಟ್ಟಿತು....

ಪ್ರಿಯ ಕಿಟಿ, ಈ ಆಘಾತ ಹೊಂದಿ ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳಾಗುತ್ತ ಬಂದರೂ ನನ್ನ ಕೈಗಳಿನ್ನು ನಡುಗುತ್ತಲೇ ಇವೆ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಐದು ಅಗ್ನಿ ಶಾಮಕ ಉಪಕರಣಗಳಿದ್ದವು. ಅವುಗಳನ್ನು ಭರ್ತಿಮಾಡಲು ಯಾರೋ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂದು ನಮಗೆ ಗೊತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಬಡಗಿಗೆ ನೀನು ಏನೆಂ...

(Forget-me-not) ನೆನಹು-ಹೂಗಳ ನೋಡಿ ತಣಿಯದವರಾರು? ಅವುಗಳಾ ಚೆಲುವಿಕೆಗೆ ಮಣಿಯದವರಾರು? ಇಂದ್ರನೀಲಗಳಂತೆ ಕಳೆವೆತ್ತು, ನಿಂತು- ನೋಡ ಬಾ! ಹೂಗಳಿವು ನಗುತಲಿಹವೆಂತು! ತಾಯಿ! ಪ್ರಕೃತಿಯೆ! ನಿನ್ನ ಬೆಂಡೋಲೆಯೇನು? ತಿಳಿಯದಚ್ಚರಿಗೊಳುತ ನೆನೆಯುತಿಹೆ ...

ಸುಡಲಿ ಹೆಣ್ಣಿನ ಜಲುಮ | ಹೆರವರ ಕೈಯಲಿ ಸಣ್ಣ ||ಪ|| ಹಡದವ್ವ ಹಡದಪ್ಪ, ಹಡದೇನು ಸುಡಬೇಕ ಹಡೆದು ಹೆರವರಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕ | ಸು | ಕಣ್ಣೀರು ತಡೆದ ಮಳೆಯಾಗಿ ಸುರಿದಾವ || ೧ ಬೀಸಿ ಹಾಡುನ ಬಾರ, ಕಾಸು ಜಿಪುಣನ ಹಾಡ- ಗಾಸ್ಯಾಕ ಬಾಳು ಜನುಮಕ | ಜಗದಾಗ ಸೋಸಿ...

(ದುಡ್ಡೇ ಧರ್ಮ, ದುಡ್ಡೇ ನೀತಿ, ದುಡ್ಡೇ ನ್ಯಾಯ, ದುಡ್ಡೇ ದೊಡ್ಡಪ್ಪ. ದುಡ್ಡಿಗಾಗಿ ಯಾವ ಹೇಸಿಕೆಲಕಕ್ಕೂ ಹಿಂಜರಿಯದ ಕೆಲವು ಸ್ವಾರ್ಥಿಗಳು ಇರುತ್ತಾರೆ. ಸ್ವಾರ್ಥ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ, ದುರಾಶೆಯನ್ನು ಈಡೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವದಕ್ಕಾಗಿ, ಹೊತ್ತು ಸಾಧಿಸಿ ಕತ್ತೆಯ ಕಾಲನ್ನು ಕೂಡ ಹಿಡಿದು ಕೊಳ್ಳಲು ಅವರು...

ಕತ್ತಲ್ಗಡಲ ತಳದಲಿತ್ತು ಲೋಕ. ಕೋಟಿ ತಾರೆಗಳಿಂದ ಕಿಕ್ಕಿರಿದ ಗಗನತಲ, ನಿಶಾಸುಂದರಿಯ ವಜ್ರಖಚಿತ ನೀಲಾಂಬರದ, ಹರಡಿದ ಸೆರಗಿನಂತೆ ಶೋಭಿಸಿತ್ತು. ನೀರವ! ನಿಶ್ಚಲ! ಅನಿಲನು ಕೂಡ ದಿನವೆಲ್ಲ ಅಲೆದಲೆದು, ಸೊಕ್ಕಿ ಮೆರೆದು ಸೊರಗಿ ಸೋತು ಸುಮ್ಮನಿದ್ದ. ಒಂದು ಮನೆ. ಅದರ ಹೆಸರು “ಮಾಯಾಲಯ...

ಅವನ ಈಗಿನ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಭಗವದ್ಗೀತಾ, ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು, ಪುರಾಣ, ವೇದಗಳು, ಕುರಾನ್, ಬೈಬಲ್‌ಗಳೇ ಬಹು ಮಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಅವನ್ಯಾವ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನೂ ಓದಿದವನಲ್ಲ. ಯಾವ ಧರ್ಮಕ್ಕೂ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಂಡು ಬದುಕುವವನಲ್ಲ. ದೇವರಿದ್ದಾನೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂಬುವುದವನಿಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಹು...

ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಸೂರ್ಯನು ಆಕಾಶವೃಕ್ಷವನ್ನು ಏರಿದ್ದನು. ಅವನ ಉಷ್ಣವಾದ ಕಿರಣಗಳು ದೇವಗಿರಿಯ ರಾಜಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ತಪ್ತಮಾಡುತ್ತಲಿದ್ದುವು. ಅತ್ತಿತ್ತ ಮೇಯುತ್ತಿದ್ದ ಗೋವುಗಳು ವೃಕ್ಷಛಾಯೆಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ವಿಶ್ರಾಂತಿಯಿಂದ ಮೆಲುಕಾಡುತ್ತಿದ್ದುವು; ಆಗಾಗ ಬಾಲಗಳನ್ನು ಬೀಸುತ್ತ, ಬೆನ್ನಮೇಲಿನ ...

ಬೆಳಗ್ಗಿನ ಜಾವ, ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ತನ್ನ ಕುಟೀರದ ವರಾಂಡದಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದ ಮುದುಕನಿಗೆ ಎಚ್ಚರವಾಯಿತು. ಸುಮಾರು ಆರು ಅಂಗುಲ ಉದ್ದದ, ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದ ತನ್ನ ಬಿಳಿ ದಾಡಿಯ ರಾಶಿಯ ಮಧ್ಯೆ ತನ್ನ ಎಡಕೈಯ ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ತೂರಿಸಿಕೊಂಡು, ಸಿಕ್ಕು ಬಿಡಿಸುತ್ತಾ ಸೂರನ್ನು ದಿಟ್...

ಭರತಖಂಡ ಪುರಣೇತಿಹಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಷಾತ್ರಧರ್ಮಾನುವರ್ತಿಗಳಾದ, ವೀರತ್ವದಿಂದ ಕೀರ್ತಿವಂತೆಯರಾದ ಮಹಿಳೆಯರು ಅನೇಕರಿರುವರು. ತೇಜಸ್ವಿನಿಯಾದ ಕೈಕಾ ದೇವಿಯು ರಾಕ್ಷಸರ ಸಮರಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಿಸ್ಸಹಾಯಕನಾದ ದಶರಥನ ಕಳಚಿ ಹೋದ ರಥಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕೋಮಲ ಹಸ್ತಾಂಗುಳಿಯನ್ನು ಸಿಲುಕಿಸಿ, ತನ್ನ ವೀರಪತಿ...