Home / ಕವನ / ಕವಿತೆ

ಕವಿತೆ

(ಭಗವನ್ಮೋಹಾವಿಷ್ಟಳಾದ ಮಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ತಾಯಿಯ ಮಾತು) (ನಮ್ಮಾಳ್ವರ್ರವರ ಸಿರಿಬಾಯಿನುಡಿಯ ಎರಡನೆಯ ಶತಕದ ನಾಲ್ಕನೆಯ ದಶಕ) ೧ ಆಡಿಯಾಡಿ ಮನಕರಗಿ ಹಾಡನು ಹಾಡಿ ಹಾಡಿ ಕಂಬನಿಕರೆದೆಲ್ಲೆಡೆ ನೋಡಿ ನೋಡಿ ನರಸಿಂಗಾ ಎನ್ನುತ ಬಾಡಿ ಹೋದಳೀ ಕಳೆಮೊಗದವಳು ೨ ಏನ...

೧ ಗೆಳೆಯರ ಗೆಳೆಯಾ ಬೆಳಗುತ ಬಂದಾ ಹಿಗ್ಗಿನ ಬೆಳೆಯಾ ಸುಗ್ಗಿಯ ತಂದಾ ಇಳೆಯೊಳಗಿನ ಎಳೆ ಗೆಳೆಯರೆಲ್ಲರೂ ಕೊಯ್ಯ ಬನ್ನಿರಿ ಒಯ್ಯ ಬನ್ನಿರಿ! ೨ ಗುರುಹಿರಿಯರ ಆ ವರಪ್ರಸಾದವ ತಿರೆಯಲಿ ತೂರಲು ತ್ವರೆಯಲಿ ಬಂದಾ ಇಳೆಯೊಳಗಿನ ಎಳೆ ಗೆಳೆಯರೆಲ್ಲರೂ ಪಿಡಿಯಬನ್ನ...

ಮಿಂಚು ಬಾರೆ ಮಿಂಚು ರಾಣಿ! ಮುದ್ದು ಮೊಗವ ಶೋರೆ ಜಾಣಿ!! ಮುಗಿಲಿನಲ್ಲಿ ಮಲಗಿಕೊಂಡು ಮೋಡಗಳಲಿ ಮುಸುಕಿಕೊಂಡು ಸೂರ್ಯನಿಲ್ಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕತ್ತಲೇರುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಲು ಕಾಣಿಸಿಕೂಳ್ಳುವಿ’ ಕೈಯಚಾಚಲು ಕಾಲುತಗೆಯುವಿ! ಮಿಂಚು ಬಾರೆ ಮಿ...

ಭಾಮಿನಿ ಶ್ರೀರಮಾ ರಮಣೈಕ ಭಕ್ತನೆ! ಚಾರು ಚರಿತ! ಕುಚೇಲ! ನಿನ್ನಯ- ಸಾರ ಗುಣ ಗಣ ಯುಕ್ತ ಭಕ್ತಿಯ- ನೆಂತು ಬಣ್ಣಿಪೆನು? ವಾರಿಜೋದರ ದೇಹದಾ ನಿಜ ಸಾರದಾಲಿಂಗನೆಯನಾ೦ತಿಹ ಚಾರು ಸುಮನೋಹರ ಶರೀರವ- ನೆಂತು ಚಿತ್ರಿಪೆನು? ೧ ಸಾದರದಿ ನೀನೆಲೆ ಸುದಾಮನೆ! ಮಾ...

ಜೀವನ, ಸರಸವಿರಸದಲಿ ತಲೆಯೆತ್ತಿ ತೂರುವೆನು, ನನ್ನಾತ್ಮವನು ತೃಪ್ತಿಸುವ ವಾಣಿಯನು ಸ್ತುತಿಸುವೆನು; ಜಗಜಾಳಿನಾವರಣದಲಿ, ಸುಗಂಧಿಸುವ ಮಾರುತನ; ಮರೆಹೊಕ್ಕು, ಜೀವನಜಾಡನ್ನು ಜಾರಿ; ಮನದ ದುಗುಡವ ಕಳೆಯುವೆನು-ನಾನು. ಶಕ್ತಿಮಯ ಪ್ರಬಲದಲಿ ನಿಧಿನಿಕ್ಷೇಪ,...

ಪ್ಯಾನ್ಸಿಯೊಂದು ಸಣ್ಣ ಹೂವು, ಅದಕೆ ಹಳದಿ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣ, ಕಣ್ಣಿಗೆಂಥ ಹಬ್ಬವಾಗಿ ಮೆರೆಯುತಿಹುದು ನೋಡು! ಅಣ್ಣ! ಎಂಥ ಆನಂದವು ದೇವನಿತ್ತ ಚೆಂದವು. ಒ೦ದು ಹೂವಿನಲ್ಲಿ ಚೆಲುವ- ನಿಂತು ತುಂಬಿದಂಥನಂತ ನಂದನದಲ್ಲೆಂಥ ಸೊಬಗ- ನಿರಿಸಿದನದರಾದಿಯಂತ ಹೊಳೆಯಬಹ...

ತೂಗ ತೂಗನ್ನಿರೆ | ತೂಗಿರಿ ಮನವ ವಿಚಾಣದಲೆ ||ಪ|| ಚಂದುಗುತ್ತೀ ಅರಸ | ಅವ ತನ್ನ ಮಗಳ ಮ್ಯಾಗಿನ ಮನಸ ದೇವ ದರುಮದ ಮಾತ | ಹಿರಿಯರೆ ಕೂತು ಕೆಳರಿ ನೀವು ||ತೂ||ಅ. ವ.|| ತೊಟ್ಟ ಕುಬುಸವ ಕಳೆದು | ಹಾಕ್ಯಾಳ ಬಾಲಿ ಬಾಗಿಲದೆದರು ತಂದಿ ಕಚೇರಿಲಿ ಬಂದ |...

೧ ಈ ಬದುಕಿಗೊಂದು ಬೆಲೆಯಿಹುದು ಮಗು ಹಿಡಿ ಮಣ್ಣು ತಿಂದು ನಾ ಬದುಕಬೇಕು; ಹುಲ್ಲು ಹೊದೆಸದ ಹಳೆಯ ಚಪ್ಪರದ ಗತಿನೋಡು ಈ ದೇಹ ಕುಸಿಬಿದ್ದರೂ ಜೀವ ಹಿಡಿಯಬೇಕು. ೨ ನೂರು ಹೊರೆ ಕೆಲಸವಿದೆ ಮಜಲು ಮಜಲಿನ ಕೆಳಗೆ ಮೈಬಾಗಿ ದುಡಿ ಬಿಡದೆ ಮೂರು ಹೊತ್ತು; ಮುಖವ...

ವೆಂಕಾ…….? ಮೊದಲೇ ಡೊಂಕಾ ಬಹಳ ಬಿಂಕಾ ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ಮಾತು ಬರಿ ತೂತು, ತೂತು. ಕತ್ತಲೆಯು ಇವನ ಮನೆ ಬೆಳಕು ಕನಸು. ಇವನ ತಕ್ಕಡಿಗಿಲ್ಲ ಸರಿದೆಂಡಿಗೆ ಇವನು ತಿನ್ನುವದು ಕನಸಿನ ಮಂಡಿಗೆ ಇವನ ಮಾಪು ಭಾಪು, ಭಾಪು. ಇವನ ಕಣ್ಣಿನ ಚೂಪು ಶುದ...

೧ ಆಳಬಹುದು ಬೀಳಬಹುದು ಅರಸು ಮನೆತನ ಬೆಳೆಯ ಬೆಳೆದು ಉಂಡು ಉಳಿವ ಮನುಜ ದಿನ ದಿನ ೨ ಹೆಣ್ಣು ಗಂಡು ಕೂಡಿಕೊಂಡು ಜಗವ ಬೆಳಸಿವೆ; ಮಣ್ಣಿಗಾಗಿ ಕೇಣಗೊಂಡು ಸೊಗವನಳಿಸಿವೆ ೩ ಬಾಳಿನೊಡನೆ ಬೆಳೆದು ಬಂದ ಕತೆಯು ಮರೆವುದು; ಕಾಳೆಗವಿರೆ ಜೊತೆ ಬಾಳಿನ ಸಂತೆ ನೆ...

1...1213141516...625

ಶಠಗೋಪ ಹದಿನಾರಾಣೆ ಶ್ರೀವೈಷ್ಣವ. ಒಂದುದಿನ ಅವನ ಅತ್ತಿಗೆ ಅಡುಗೆಯ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿದ್ದು ವೀಳೆಯದೆಲೆಯ ವರ್ತನೆಯವಳು ಬಂದಾಗ ಎಲೆ ತೆಗೆಯಲು ಶಠಗೋಪನಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು. ಶಠಗೋಪನು ಹೊರಗೆ ಬಂದು, ಎದುರಿಗಿದ್ದ ವೀಳೆದೆಲೆಯವಳನ್ನು ನೋಡಿದ. ಅವಳು ಸಾಧಾರಣದ ಹೆಣ್ಣು. ರತಿಯಲ್ಲ, ಚಪ್ಪನ್ನಾರು ದೇಶದಲ್ಲ...

ಕೋರ್‍ಟಿನಿಂದ ಬಂದ ಮೀರಾ ಬಳಲಿದವಳಂತೆ ಕುಸಿದು ಕುಳಿತಳು. ದೇಹ ಬಳಲಿದ್ದರೂ ಸಂತಾಪದಿಂದ ಎದೆ ಕುದಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಕುದಿತ, ಮುಖ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಕೆಂಪು ಮಾಡಿ, ಇಡೀ ದೇಹ ಕೋಪದಿಂದ ಕಂಪಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿತ್ತು. ಕಾಲಲ್ಲಿದ್ದ ಚಪ್ಪಲಿಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ಕಳಚದೇ, ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದ ಪರ್ಸ್, ಪುಸ...

ಮಳೆ ಎಂದರೆ ಅಂತಹ ಇಂತಹ ಮಳೆಯಲ್ಲ. ಕೈ ಹೊರುವುದನ್ನು ಮೈ ಹೊರಲಿ ಎಂದು ಎಲ್ಲಾ ಬಟ್ಟೆ ಬರೆಗಳನ್ನೂ ಮೈಯ ಮೇಲೆಯೇ ಹಾಕಿಕೊಂಡಿದ್ದೆ. ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಛತ್ರಿ, ಹೊದ್ದಿದ್ದ ಜಮಖಾನೆ, ಉಟ್ಟಿದ್ದ ಎರಡು ಗಾಂಧಿಪಂಚೆ, ತೊಟ್ಟಿದ್ದ ಕಾಕಿಚೆಡ್ಡಿ, ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ನೆನೆದುದಲ್ಲದೆ, ಕಟ್ಟಿದ್ದ ಕಾಚ ...

ಲಲಿತೆ ಬಾಲವಿದವೆ. ಮದುವೆಯಾದ ಮೂರು ತಿಂಗಳಿಗೆ ಗಂಡ ಸಿಡುಬಿನಲ್ಲಿ ಸತ್ತ. ಲಲಿತೆ ಕುಂಕುಮವಳಿಸಿದಳು. ಒಂದೆರಡು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಕಣ್ಣೀರನ್ನೊರೆಸಿ ಮುಖ ತೊಳೆದುಕೊಂಡು ತನ್ನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದಳು. ಅವಳು ಆಗ ತಾನೇ ಇಂಟಿರ್‌ ಮೀಡಿಯಟ್‌ ಪಾಸುಮಾಡಿದ್ದಳು. ಎಂ. ಬಿ. ಬಿ. ಎಸ್...

ತೆಂಕಣದಿ ಹದಿನಾರು ಮೈಲಿಗಳಾಚಿ ಬಾಂದಳಕೆ ಭುಜಗೊಟ್ಟು ನಿಂತಿರುವ ಸಿಂಹಗಡವೇ-ಇದೋ ನಿನಗೆ ತಲೆಬಾಗುವೆನು. ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದೆ, ನರಜಾತಿಯಲಿ ಹರಿಯಂತೆ ಮೆರೆದ ವೀರಲೀಲಾಲೋಲ ಶಿವಪ್ರಭುವನು ಶಿರದಲಿ ಹೊತ್ತು ಮೆರೆಯಿಸಿದ ಸಿಂಹಗಡವೇ ಇದೋ-ನಿನಗೆ ವಂದಿಸುವೆನು. ಅಂದು ನಮ್ಮ ನಾಡಿನ ಧರ್‍ಮ-ನಮ್ಮ ಹ...

(ದುಡ್ಡೇ ಧರ್ಮ, ದುಡ್ಡೇ ನೀತಿ, ದುಡ್ಡೇ ನ್ಯಾಯ, ದುಡ್ಡೇ ದೊಡ್ಡಪ್ಪ. ದುಡ್ಡಿಗಾಗಿ ಯಾವ ಹೇಸಿಕೆಲಕಕ್ಕೂ ಹಿಂಜರಿಯದ ಕೆಲವು ಸ್ವಾರ್ಥಿಗಳು ಇರುತ್ತಾರೆ. ಸ್ವಾರ್ಥ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ, ದುರಾಶೆಯನ್ನು ಈಡೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವದಕ್ಕಾಗಿ, ಹೊತ್ತು ಸಾಧಿಸಿ ಕತ್ತೆಯ ಕಾಲನ್ನು ಕೂಡ ಹಿಡಿದು ಕೊಳ್ಳಲು ಅವರು...