Home / ಕವನ / ಕವಿತೆ / ಮುಚ್ಚಖಂಡಿಯ ದುಂದುಮೆ

ಮುಚ್ಚಖಂಡಿಯ ದುಂದುಮೆ

ದುಂದುಮೆ ಕೇಳ್ರಿ ದುಂದುಮೆ ||ಪ||

ದುಂದುಮೆ ಎಂತೆಂದು ಪಾಡಿರಿ ಜನರು
ದುಂದುಮೆ ಬಸವಂತನ ಹಬ್ಬ | ದುಂದುಮೆ
ದುಂದುಮೆ ನಿರ್ದುಮೆ ಸಾಲಗನ್ನಿರೆ
ದುಂದುಮೆ ಕೇಳ್ರಿ ದುಂದುಮೆ ||ಅ. ಪ||

ಶ್ರೀಶಮೈದುನನಿಗೆ, ಪಾಶುಪತವನಿತ್ತ
ವಾಸವ ನಮಿತ ಮಹೇಶನನೆ | ಗಿರಿ
ಜೇಶನೆ ಮೂರ್ಜಿಗದೀಶನನೆ ಪರ-
ಮೇಶನೆ ಕೈಲಾಸ ವಾಸನನೆ | ಸುಪ್ರ ||
ಕಾಶನೆ ಅಂಬರ ಕೇಶನೆ ಮದನವಿ
ನಾಶನೆ ಬೇಗನೆ ಪಾಲಿಸೆನ್ನ ದಯದಿ ದುಂ ೧

ಧಾತ್ರಿಯೊಳ್ಮುಚಖಂಡಿ ಸ್ರೇತ್ರದೊಳಗಳಿವ
ಪುತ್ರನಿರುವನಾದಿ ಕ್ಷೇತ್ರದೊಳು | ಎನ್ನ-
ನೇತ್ರದಿ ನೋಡಿದೆ ಯಾತ್ರಿಯೋಳು | ಮತ್ತೆ-

ಪಾತ್ರದವರನು ಆ ಜಾತ್ರಿಯೊಳು | ಕಂಡು ||
ರಾತ್ರಿಯೊಳ್ಕುಳಿತು ಚರಿತ್ರೆ ಮಾಡಿದೆ | ಸಿಟ್ಟು
ಮಾತ್ರ ಮಾಡದೆ ವಿಚಿತ್ರ ಕೇಳುವದು ದುಂ ೨

ಪ್ಯಾಟಿಗಳೊಳಗೆಲ್ಲ, ನೀಟಾದ ಬಾಗಿಲ-
ಕೋಟೆಯ ಸಖಿಯರ ಧಾಟಿಬ್ಯಾರೆ | ದೇಹ
ಘಾಟವು ಎದಿಮೊಲೆ ಮಾಟ ಬ್ಯಾರೆ | ರತಿ

ಬ್ಯಾಟವು ಕಣ್ಣನ ನೋಟ ಬ್ಯಾರೆ | ಕಾಮ ||
ನಾಟದೊಳಗ ಮಹಾ ಭೂಟಕರೈ । ಇವ-
ರಾಟವು ತಿಳಿಯದು ನೋಟ ಜನಕೆ ದುಂ ೩

ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಖಿಯರು ಸ್ವಚ್ಛದಿ ಫಣಿಯೊಳು
ಹಚ್ಚಿ ಬಟ್ಟಿನ ರೇಖಾ ಚುಚ್ಚಿಹರು | ಮೇಲೆ
ಅಚ್ಚ ಕಸ್ತುರಿತಿಲಕ ಹಚ್ಚಿಹರು | ಜಾತ್ರಿ

ವೆಚ್ಚಕೆ ಪೊನ್ಗಳ ಬಿಚ್ಚಿಹರು | ತಮ್ಮ ॥
ಇಚ್ಚಿಗ ಪುರುಷರ ಮೆಚ್ಚಿಲೆ ಕರಕೊಂಡು
ಮುಚ್ಚಖಂಡಿಗೆ ಬಂದಾರುತ್ಸಾಹದಿಂದ ದುಂ ೪

ಮುಟ್ಟಿದರೀಗಳೆ ಕೆಟ್ಟೀತೆಂಬುವ ಮೈಗೆ
ಪಟ್ಟಿ ಪೀತಾಂಬರ ನುಟ್ಟಿಹರು | ತೋಳ್ಗೆ
ನಟ್ಟಿಹ ಕುಪ್ಪಸ ತೊಟ್ಟಿಹರು | ಮನ-

ಕೆಷ್ಟು ಬಂದಷ್ಟೊಸ್ತ ನಿಟ್ಟಿಹರು | ಮುನ್ನ
ದೃಷ್ಟಿಲೆ ನೋಡಿನಾ ನೆಷ್ಟಂತ ವರ್ಣಿಸ
ಲೊಟ್ಟಿಗೆ ಚೆಲ್ವಿಕೆ ಘಟ್ಟಿಗಳೆನಲು ದುಂ ೫

ಕಾಲಸರ್ಪಳಿರುಳಿ ಕಾಲಂದುಗಿಯಗೆಜ್ಜಿ
ಕಾಲುಂಗರಣುಮೆಂಟು ಪೊಲುಗಳು ಮೇಲೆ | ವಜ್ರ
ನೀಲದುಂಗರೆ ಮುತ್ತಿ ನೋಲೆಗಳು | ಕಂಠ

ಮಾಲೆಯ ಪದಕ ಜೋಮಾಲಿಗಳು | ಇಂಥ ॥
ಮೇಲಾಭರಣನಿಟ್ಟು ಲೋಲ್ಯಾಡುತಲಿ ಚೆಲ್ವ
ಬಾಲೆಯರು ಬರುವ ವಿಶಾಲವೇನಸೆಂಬೆನೊ ದುಂ ೬

ಹೆರಳು ರಾಗುಟಿ ಚೌರಿ, ಗಿಳೆಗಳೆಡಬಲಕ
ಚಳತುಂಬ್ಹತಚ್ಚಿದ ಚೆಲ್ಡ ಚೌಕಳಿಯು | ಮೂಗಿ
ನೊಳುನತ್ತು ಮತ್ತಿನ ಜೊಳಜೊಳಿಯು | ಕರ-

ಗಳಿಗಿಟ್ಟಿ ಕಡಗ ಅಂಕಣ ಬಳಿಯು | ಕೊರ ||
ಳೊಳುಪಟ್ಟಿ ಮುತ್ತಿನೇಕಾವಳಿ ವಸ್ತ-
ಗಳನಿಟ್ಟು ನೀಲಕುಂತಳೆಯರು ಬರಲು | ದುಂ ೭

ಹರಳು ಕೆಚ್ಚಿದ ಪಟ್ಟಿ, ಸರಗಿ ಪುತ್ಥಳಿ ನೆಲ್ಲಿ
ಸರ ಚಿಂತಾಕ ಮುತ್ತಿನ್ಹಾರಗಳು | ದೋರೆ
ಹರಡಿ ಕೈಕಟ್ಟು ಕೈಹಾರಗಳು | ವಂಕಿ

ಮುರಡಿ ಸರ್ಪಳಿ ತೊಳ್ಪಾಪೂರಿಗಳು | ಮೀನ ॥
ಹಿರಿಪಿಲ್ಲಿ ಕಿರಿಪಿಲ್ಲಿ ಸುರಳಿ ಸಹಿತವಾಗಿ
ಪರಿಪರಿ ವಸ್ತವ ಧರಿಸಿಕೊಂಡಿಹರು ದುಂ ೮

ಜಾಣೇರು ಸುಗುಣ ನಿಶ್ರೇಣೇರು ಕಳಾಹಿ
ವೇಣೇರು ಪಲ್ಲವ ಪಾಣಿಯರು | ಮೃದು
ವಾಣೇರು ಮಾನ ಪ್ರಮಾಣಿಯರು | ಕರ

ತ್ರಾಣೇರು ಘನ ಧುರೀಣಿಯರು | ಸುಪ್ರ
ವೇಣೇರು ಮನ್ಮಥನಾಣೇರು ಇನ್ನ ಈ
ಕ್ಷೋಣಿಯೊಳೆಲ್ಲಿ ನಾ ಕಾಣೆ ನಿಂಥವರ ದುಂ ೯

ಕಂಬಕಂಧರ ಮರಿ ದುಂಬಿ ಕಂಗುರಳಿಯರು
ಬಿಂಬಾಧರದ ಸೊನಿತುಂಬಿಯರು ಬಣ್ಣ
ಲಿಂಬಿಯಹಣ್ಣೆರಕದ ಬೊಂಬಿಯರು | ಸ್ವರ್ಣ

ಕುಂಬ ಕುಚದ ಮಹಾರಂಬಿಯರು | ಸರ್ವ ॥
ಸಂಭ್ರಮ ದಿನದಲ್ಲಿ ಕುಂಭಿನಿಯೊಳು ಪೊಸ
ತೆಂಬಂತೆ ತೋರಿದರಂಬುಜಾಕ್ಷಿಯರು ದುಂ ೧೦

ಬೆದರಿದೆರಳಿನೋಟ, ಕದಪು ಕನ್ನಡಿ ನಡಿ-
ಮದಗಜ ಬಟುತರ ವದನೀಯರು | ಕೆಂಪ
ದಧರಮಲ್ಲಿಗಿ ಮಗ್ಗಿರದಸೀಯರು | ಚೆಲ್ವ

ಮದನನ ಕದನಕ್ಕೆ ಸದನೀಯರು | ಮಾಡು |
ಹದರೀಗ ನೋಡುವ ನದರೀಗೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬ
ರಿದರಿಲ್ಲವೆಂಬುವ ಚದರಿಯರಿರಲು ದುಂ ೧೧

ಪುಂಡತನದಿ ಸೊಕ್ಕಿಕೊಂಡಿರ್ದ ಹರಿಯದ
ಮಿಂಡಿಯರ್ಕುಚಲೊಪ್ಪು ಚಂಡುಗಳು| ಒಳ್ಳೆ
ದುಂಡ ಕಟದ ಗೋಲಿಗುಂಡಗಳು | ಮುತ್ತಿ-

ನುಂಡಿಯು ಕನಕದ ಗಿಂಡಿಗಳು | ಇಂಥ ||
ಮಿಂಡೆದ್ದ ಮೊಲೆಗಳ ಸಂಡು ವಿಟರು ಮರುಳು
ಗೊಂಡು ಬೆನ್ಹತ್ತುವ ಭಂಡ ನಾನೆಂಬೆ ದುಂ ೧೨

ನೀಟ್ಕುಚಗಳಿಗೊಳ್ಳೆ ದಿಟ್ಕಾಂಬುಮಾಂಜರ
ಪಾಟ್ಕುಪ್ಪಸವ ತೊಟ್ಟು ಧಾಟ್ಕಾಂಬುವರು | ರತಿ
ಬ್ಯಾಟ್ಕಿಂತ ಇವರೊಳ್ಳೆ ಘಾಟ್ಕಾಂಬುವರು | ಕಾಮ-

ನಾಟ್ಕಂತು ನೋಡಲು ಝಾಟ್ಕಾಂಬುವರು | ತಮ್ಮ ||
ಕೂಟ್ಕಸೋತವರ ಮೇಲೆ ಕಾಟ್ಕೈಯನಡಿಸುವರು
ಕಾಟ್ಕನುಳ್ಳಂತ ನಾಟ್ಯ ಸಖಿಯರು ದುಂ ೧೩

ಹಾಡೂವರೆಲ್ಲರು ತಲೆಗೂಡುವರು ಸರಸಗ-
ಳಾಡುವರು ಶಿರವನಲ್ಲಾಡುವರಯ್ಯ | ಮಂದಿ
ನೋಡುವರು ಹಾಸ್ಯ ಮಾಡುವರಯ್ಯ | ಬಡಿ-

ದಾಡುವರು ಕೈಹೊಡಿದೋಡುವರಯ್ಯ | ಸುಳಿ ||
ದಾಡುವರು ಸವಿಮಾತನಾಡವರು ಖರ್ಚಿಗೆ
ಬೇಡುವರು ವಿಟಗಾರನ ಕಾಡುವರು ಬಿಡದೆ ದುಂ ೧೪

ಚೊಕ್ಕಟವಾದಂತ ಬೆಂಡು ಬೆನಕ ಬರ್ಪೆ
ತುಕ್ಕಡಿ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಶಾವಿಗಳು || ಮನ-
ಕಕ್ಕರ ತೋರುವ ಬುಂದೆಗಳು | ಕರ-

ದಿಕ್ಕಿದ ಜಿಲ್ಪಿಲಿ ಲಡ್ಡುಗಳು | ಚಿನ್ನಿ ||
ಸಕ್ಕರಿ ಬದುಕನ್ನು ಸೊಕ್ಕ ಜವ್ವನಿಯರು
ರೊಕ್ಕಗಳನು ಕೊಟ್ಟು ತಕ್ಕೊಂಬುತಿಹರು ದುಂ ೧೫

ಚೂರ್ಮರಿ ಬುಂದೇವು, ಪೇರ್ಮೊದಲಾಗಿ ವಿ-
ಚಾರ್ಮಾಡಿ ತರಿಸಿ ತಯಾರಾಡ್ಮುತ | ವಿಟ-
ಗಾರ್ಮಂದಿ ಕೂಡ ಫಲಾರ್ಮಾಡುತ | ಬಹು

ಪೇರ್ಮಾಡಿ ತಿನಿಸು ತಯಾರ್ಮಾಡುತ | ಮಹಾ ||
ಕೂರ್ಮಿ ಇಂತು ಸವುಪ ಕಾರ್ಮಾಡಿ ಹೊನ್ನಿನ
ಕಾರ್ಮಳಿ ಸುರಿಸುವ ವಾರ್ಮಡದಿಯರು ದುಂ ೧೬

ಜಾತ್ಕಾಣಿ ನತ್ಕುಣಿ ಸೂತ್ಕಣ್ಗಳ ತಿರ
ವೂತ್ಕಯ್ಯಾ ಸೊನ್ನಿ ಮಾಡು ಬೇತ್ಕಾರರು | ಅತಿ
ಪ್ರೀತ್ಕಾಣಿಸುವ ಸವಿಮಾತ್ಕಾರರು | ಬರ-

ವೂತ್ಕಲಿತ್ಹಾಡು ಸಂಗೀತ್ಕಾರರು | ತಾನೆ ||
ಸೋತ್ಕರದಂಗ ಮಾಡಿ ಘಾತ್ಕದಿ ಸುಲಕೊಂಬು
ಯಾತ್ಕೇನು ಕಡಿಮಿಲ್ಲ ಜಾತ್ಕ ಸಖಿಯರು ದುಂ ೧೭

ತರುಳ್ಮಣಿಯರು ಮಂದಿ, ಮರುಳ್ಮಾಡು ನೆವದಿಂದ
ಎರಳಿಮರಿ ನೋಟಾದಿ ಹೊರಳಿ ನೋಡಲು | ತುದಿ
ಬೆರಳು ಮೊನೆಯಿಂದೆ ಮುಂಗುರಳು ನೀಡಲು | ಚೆಲ್ವ

ಕೊರಳು ಮಧ್ಯದ್ಹಾರವ ಸರಳ ಮಾಡಿಡಲು | ಕಂಡು ||
ದುರುಳ ಮಾರ ಹೊಡುವಂಥ ಸುರಮೊನಿ ಬೆನ್ನಿಗೆ
ನೆರಳ ಮನದೊಳು ಹಗಲಿರುಳು ಮರಿಯಾದೆ ದುಂ ೧೮

ರೇಸ್ಮಿಯಿಂದ್ಮಾಡುವ ಹಾಸ್ಮಲಗು ಸಾಮಾನ
ದಾಸ್ಮಡದಿಯರಿಂದ ಖಾಸ್ಮಾಡಿಸಿ | ತಂದು
ಹಾಸ್ಮಂಚದೊಳು ಹಾಕ್ಸಿ ಬೇಸ್ಮಾಡಿಸಿ | ಒಳ್ಳೆ

ಬಾಸ ಮಲ್ಲಿಗೆಯ ಸೂಸ್ಮಾಡಿಸಿ | ವಿಟಿರ್‌
ಏಸ್ಮಂದಿ ಬಂದರ ನಾಟಕ ವಿಲಾಸದಿ
ಮೋಸ್ಮಾಡಿ ತೋರಿಸು ವಿಲಾಸ್ಮಡದಿಯರು ದುಂ ೧೯

ಎಲ್ಲ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳೊಳು ಬಲ್ಲಿದ ಮುಚಖಂಡಿ
ಅಲ್ಲೆ ಕಾಮಿನಿಯರ ಥಾಟವನು | ತಮ್ಮ
ನಲ್ಲನ ಕರಿಸುವ ಬ್ಯಾಟವನು | ಅವ-

ರಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಮೋಹದಾಟವನು | ಹೇಮ ||
ಗಲ್ಲೋಳು ಗುರುವಂಜನೊಲ್ಮಿಯಿಂದಿರುವಂಥ
ಅಲ್ಲಮ ಕಂಡಿದನೆಲ್ಲ ಪೇಳಿದನು ದುಂ ೨೦
*****

Tagged:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

ಗಂಗಮ್ಮನು ಅವಳೊಂದು ಮುತ್ತಿನಂಥಾ ಹೆಣ್ಣು! ಅವಳ ಗೋಳು, ಸಾಯುವಾಗ ಹೊಂದಿದ ಅವಳ ಸಂಕಟದ ಪರಿ, ಎಲ್ಲಾ ನೆನಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಆ ಚಿತ್ರವು ಕಣ್ಣೆದಿರಿಗೆ ಈಗಲೂ ಕಟ್ಟಿ ಬಿಡುವುದು. ನಾನೆಷ್ಟೋ ಸಾರೆ ಅವಳು ಇಲ್ಲದಾಗ ಸಿದ್ಧರಾಮನ ದೆಶೆಯಿಂದ ಅವರ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೆ. ಆಗ ನನ್ನನ್ನವಳು ಕರೆದು ಕೂ...

(ಸುಶೀಲೆಯು ಗಂಡನಿಗೆ ಬರೆದ ಕಾಗದ) ಸಿರಿಪುರ ೮-೯-೧೯೨೬ ಮ|| ರಾ|| ಯವರಲ್ಲಿ ಶೀಲ ಮಾಡುವ ವಿಜ್ಞಾಪನೆಗಳು. . . . . . . . . . ನಿಮ್ಮ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಯ ಪತ್ರವನ್ನು ಕಂಡು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಕಿರಿಕಿರಿಯಾದರೂ, ನಿಮ್ಮನ್ನು ನಾನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತೇನಾಗಿ ಈ ಕಾಗದ ಬರೆಯುತ್ತೇನೆ. ಅಲ್ಲ, ನೀವು ಹೆಸರಿಗೆ...

ಮೂಲ: ವಿ ಎಸ್ ಖಾಂಡೇಕರ ಎದುರದಡದಿ ನಿಂದು ಬಿದಿರಕೊಳಲ ತನ್ನ| ಅಧರದಿ ನುಡಿಸುವ ಚದುರ ರಂಗನ ಕಂಡೆ|| ಅದೇ ಶಾಲೆಬಿಟ್ಟು ಬಂದು ಕುಸುಮೆಯು ರಾಗದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಬಾರಿಸುತ್ತ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಸಂಗೀತದಿಂದ ದಣುವು ಪರಿಹಾರವಾಗುವದೆನ್ನುವರು. ಆದರೆ ನಡುಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಳಿಯ ಪತ್ತಲವನ್ನೊಂದು ...

ನಿರಂಜನ ಬಹಳ ಜನ ಹೆಂಗಸರನ್ನು ನೋಡಿದ್ದ. ಆದರೆ, ಅವನ ದುರದೃಷ್ಟ-ಅವನು ನೋಡಿದವರೆಲ್ಲ ಸರಿಸಿದ ಸೆರಗಿನವರು, ಸಡಿಲಿಸಿದ ನಿರಿಯವರು. ಮೇಲಾಗಿ ಅವನು ಸುಂದರನೇನೋ ಹೌದು. ಆದರೆ ಗಂಡಸಿನ ಸೌಂದರ್ಯವಲ್ಲದು, ಹೆಂಗಸಿನ ಸೌಂದರ್ಯ, ಸಾಲದುದಕ್ಕೆ “ಎಲ್ಲ ಹೆಂಗಸರೂ ಹೀಗೆಯೆ ಬಾ ಎನ್ನುವುದು ...

ಭೋಜನ ಭೀಮಾಚಾರರ ಮಕ್ಕಳೇತಾನೆ ಆ ವೇದಾಂತ ಡಿಂಡಿಮ ರಾಜಾಚಾರ್‍ಯರು. ಭೀಮಾಚಾರ್‍ಯರು ತಮ್ಮ ಬಿರುದನ್ನು ಸ್ವಪ್ರಯಾಸದಿಂದಲೇ ಸಂಪಾದಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಲೊಬ್ಬನಾದರೂ ಸರಸ್ವತಿಯ ಕೈಹಿಡಿಯಲೆಂದು ಆಶೆಬಿಟ್ಟು ರಾಜಾಚಾರ್‍ಯರನ್ನು ಬಿರುದೊಣ್ಣೆಯ ವಶಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟರು. ಇತ್ತಲಾಗಿ ರಾಜಾಚಾರ್‍ಯರಿ...

ಶಠಗೋಪ ಹದಿನಾರಾಣೆ ಶ್ರೀವೈಷ್ಣವ. ಒಂದುದಿನ ಅವನ ಅತ್ತಿಗೆ ಅಡುಗೆಯ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿದ್ದು ವೀಳೆಯದೆಲೆಯ ವರ್ತನೆಯವಳು ಬಂದಾಗ ಎಲೆ ತೆಗೆಯಲು ಶಠಗೋಪನಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು. ಶಠಗೋಪನು ಹೊರಗೆ ಬಂದು, ಎದುರಿಗಿದ್ದ ವೀಳೆದೆಲೆಯವಳನ್ನು ನೋಡಿದ. ಅವಳು ಸಾಧಾರಣದ ಹೆಣ್ಣು. ರತಿಯಲ್ಲ, ಚಪ್ಪನ್ನಾರು ದೇಶದಲ್ಲ...