ಮೂಲ: ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಠಾಕೂರ್ ಗೀತಾಂಜಲಿ (He whom I enclose with thy name.. ಎಂಬ ಕಾವ್ಯಖಂಡ) ಯಾರ ಬಳಸಿ ನಿಂತಿರುವೆನೊ ನನ್ನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ, ಅಳುತಿರುವನು ಸಿಲುಕಿ ಅವನು ಈ ಕೂಪದಲ್ಲಿ. ಹಗಲಿರುಳೂ ಮನಸುರಿದು ಗೋಡೆಯೊಂದ ಸುತ್ತಲೂ ಕಟ್ಟುತಿರುವೆ...

(ಮೊದಲುಮಾತು) ಈ ಕವಿತೆಯ ಮೂಲವು ನನ್ನ ಪತ್ನಿಯ ಒಂದು ಸ್ವಪ್ನದಲ್ಲಿದೆ. ವಿಧ ವಿಧವಾಗಿ ಪಲ್ಲಟಗೊಂಡಿದ್ದರೂ ಆ ಸ್ಪಪ್ನವಸ್ತುವು ಎರಡನೆಯ ಹಾಗು ಮೂರನೆಯ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಚಿತ್ರವನ್ನ ಪೂರ್ತಿಗೊಳಿಸಲೆಂದು ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ನಾನು ಹೆಣೆದುಕ...

ಸಾಕು ಕಾಯ ಮಾಯ ಛಾಯೆ ಚೈತ್ರ ಲಿಂಗವೆ ಬೇಕು ಅ೦ತರಾತ್ಮಜೀಯ ಚಲುವ ಅಂಗವ ನಾನೆ ಹೂವು ಬಿಲ್ವ ಪತ್ರಿ ಗುರುವೆ ಲಿಂಗವೆ ದೇಹ ದೂಪ ಮನವೆ ದೀಪ ಜ್ಯೋತಿ ಲಿಂಗವೆ ಇರುಹು ಅರುಹು ನಿನ್ನ ಕುರುಹು ಯೋಗ ಲಿಂಗವೆ ಮರಹು ಮೌಡ್ಯ ಜಾಡ್ಯ ಭಸ್ಮ ಭಸಿತ ಲಿಂಗವೆ ಪ್ರೀತ...

ರಘುಪತಿ ರಾಘವ ರಾಜಾರಾಮ ಮಹಾಜೀವನಕೆ ಇಂದು ಬರೆದೆಯಾ ದೇವನೆ, ಪೂರ್ಣವಿರಾಮ! ರಘುಪತಿ ರಾಘವ ರಾಜಾರಾಮ! ೨ ಪತಿತ ಪಾವನ! ಪಟೇಲ ಜೀವನ ವಾಯಿತು ದೇವನ- ಮುರಲೀವಾದನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಆ ವೀರೋದಾಮನ ಬೆಳೆಯಿತು ತಾನ ವಿತಾನ ದೇವಾ, ಸಖ್ಯ ಸೌಖ್ಯ, ಸಂಧ ರಘುಪತಿ...

ಕಂದಾ! ನಿನ್ನ ಮುಖದ ಮುದ್ರಾಕೃತಿಯು ನನ್ನಂತಿದೆ; ಆದರೆ ದೇಹದ ಭದ್ರಾಕೃತಿಯು ಅವರಂತಿದೆ. ಕಂದಾ! ನಿನ್ನ ಕಣೊಳಗಿನ ಕರುಣೆ ನನ್ನಂತಿದೆ; ಆದರೆ ನೋಟದೊಳಗಿನ ಸರಣಿ ಅವರಂತಿದೆ. ಕಂದಾ! ನಿನ್ನ ಗದ್ದದ ಮೇಲಣ ಕುಣಿಯು ನನ್ನಂತಿದೆ; ಆದರೆ ಮೂಗಿನ ಕೆಳಗಣ ಮಣ...

ಬೆಳೆದೊಡೆಮ್ಮ ಕೈಯುಗುರ ತೆಗೆವಂತೆಮ್ಮ ಬಾಳಿನನುಕೂಲಕಪ್ಪಷ್ಟು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಬೋಳಿಸಲವಕಾಶವೆಮಗಿಹುದು ಬಲು ಸರಳವಿದೆಮ್ಮನ್ನವನು ಕೈ ಮುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದೊಡೆಮ್ಮುಗುರು ತಾನೆ ಸವೆಯುವುದು – ವಿಜ್ಞಾನೇಶ್ವರಾ *****...

ಹೊಳೆ ಬೆಳಗಿ ಜಾರುವುದು, ಗಿಳಿ ನೆಗೆದು ಹಾರುವುದು. ಬೆಳೆದ ಹೊಲ ಬಿಸಿಲಲ್ಲಿ ಮಲಗಿರುವುದು; ತಿಳಿಯಾದ ಬಾನಿನಲಿ ಬಿಳಿಮುಗಿಲು ತೇಲುವುದು, ಮಳೆಸೋತ ದಳದಂತೆ ಕದ್ದಡಗಿತು! ಕರೆಯ ಹೊಂಗೆಯ ಮರದ ನೆರಳ ಸೋಂಪಿನೊಳೊರಗಿ ಕುರುಬಹಯ್ದನು ಕೊಳಲನೂದುತಿರಲು, ಕೊ...

ಎನ್ನ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಶುದ್ಧವಾಗಿರಲಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಮೈಲಿಗೆ ಬಾರದಿರಲಿ ಆಲೋಚನೆ ಕಲುಷಿತ ಗೊಂಡರಾಯ್ತು ಬಾಳೆಲ್ಲ ವ್ಯರ್ಥವೆಂಬುದುದಿರಲಿ ಆಲೋಚನೆಗಳಲಿ ಇಣಕಿದ ಭಾವ ರುದಿರದಲಿ ಹರಿಯದೆ ಇರದು ರಕ್ತದಲಿ ಸಂಚಾರವಾದರಾಯ್ತು ಬಾಳೆಲ್ಲ ವ್ಯರ್ಥವೆಂಬುದಂತಿರಲಿ ರುಧೀ...

ಮರದೊಳಗೊಂದು ರಥವಿದೆ ರಥದೊಳಗೊಂದು ಮರ ಅಮರವಾಗಿದೆ ಆ ಮರ ರಥವಾದ ಬಳಿಕ ಹೊಗಳಿದವರೆಷ್ಟು ಜನ ಕಲಾವಿದನ ಕಲಾ ಚಾತುರ್ಯವನ್ನು ಒಣಗಿದ ಮರಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಣ ಇತ್ತವನ ಕೈಚಳಕವನ್ನು ಮರ, ಮರವೇ ಆಗಿದ್ದರೆ ಅದಕ್ಕೇನಿದೆ ಬೆಲೆ? ಶರಣು ಬರುತ್ತಿದ್ದರೇ ಜನ ಬರಡು ಮರ...

ತೋಟಕ ಬಾರೆ ಬೆಳದಿಂಗಳ ಬಾಲೆ ತೋಟಕೆ ಬಾ ಊಟಕೆ ಬಾ ಕಾದಿರುವೆನು ನಾ ಬೆಳದಿಂಗಳ ಬಾಲೆ ಎಂತು ಅರಳಿವೆ ನೋಡು ಇರುಳ ಹೂವುಗಳು ಗಿಡಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ಕಾದಿವೆ ಅವು ನಿನಗಾಗಿ ಸಂಜೆ ಮಲ್ಲಿಗೆ ರಾತ್ರಿ ಮಲ್ಲಿಗೆ ಇರುಳ ರಾಣಿಯರ ಕಂಪು ಹಗುರವಾಗಿ ಇಬ್ಬನಿಯ ತಂಪ...

1...8788899091...946

ವ್ಹಾಲೆಂಟಾಯಿನ್ ಡಿಗ್ಬಿಯು ಭೋಜನವನ್ನು ತೀರಿಸಿಕೊಂಡು ‘ಹಾವಾನಾ ಸಿಗರ’ (ತಂಬಾಕದ ಸುರುಳೆ) ಸೇದುತ್ತೆ ತನ್ನ ಆರಾಮ ಕುರ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ಯಥಾಸುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತು ಏನೇನೋ ವಿಚಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಸುಗಂಧಿತವಾದ ಸಿಗರದ ಹೊಗೆಯು ಕಾಮಿನಿಯ ಕೇಶಕಲಾಪದಂತೆ ಸುರುಳೆ ಸುರುಳೆಯಾಗಿ ಅಂತರಿಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಗಾಳ...

೨-೨-೧೯೩೦ “ಹೆಣ್ಣಿನಿಂದ ಮಾನವನಿಗೆ ಎಂದೂ ತೊಂದರೆಯು. ಅವಳು ಚೆಲುವೆಯಾದರೆ, ಅವಳನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕೆಂಬಾಸೆಯನ್ನು ಇತರರಲ್ಲಿ ಉಂಟು ಮಾಡುವಳು; ಅವಳ ಗಂಡನು ಪ್ರೇಮ ಸಂಶಯಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕುತ್ತಾನೆ. ಅವಳು ಕುರೂಪಿಯಾಗುವಳೆ, ಅವಳ ಗಂಡನು ಇತರರನ್ನು ನೋಡಿ ಅಸೂಯೆ ಪಟ್ಟು, ಆ ಅಸೂಯೆಯಿಂದ ತೊಂ...

ಗಂಗಮ್ಮನು ಅವಳೊಂದು ಮುತ್ತಿನಂಥಾ ಹೆಣ್ಣು! ಅವಳ ಗೋಳು, ಸಾಯುವಾಗ ಹೊಂದಿದ ಅವಳ ಸಂಕಟದ ಪರಿ, ಎಲ್ಲಾ ನೆನಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಆ ಚಿತ್ರವು ಕಣ್ಣೆದಿರಿಗೆ ಈಗಲೂ ಕಟ್ಟಿ ಬಿಡುವುದು. ನಾನೆಷ್ಟೋ ಸಾರೆ ಅವಳು ಇಲ್ಲದಾಗ ಸಿದ್ಧರಾಮನ ದೆಶೆಯಿಂದ ಅವರ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೆ. ಆಗ ನನ್ನನ್ನವಳು ಕರೆದು ಕೂ...

(ಸುಶೀಲೆಯು ಗಂಡನಿಗೆ ಬರೆದ ಕಾಗದ) ಸಿರಿಪುರ ೮-೯-೧೯೨೬ ಮ|| ರಾ|| ಯವರಲ್ಲಿ ಶೀಲ ಮಾಡುವ ವಿಜ್ಞಾಪನೆಗಳು. . . . . . . . . . ನಿಮ್ಮ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಯ ಪತ್ರವನ್ನು ಕಂಡು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಕಿರಿಕಿರಿಯಾದರೂ, ನಿಮ್ಮನ್ನು ನಾನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತೇನಾಗಿ ಈ ಕಾಗದ ಬರೆಯುತ್ತೇನೆ. ಅಲ್ಲ, ನೀವು ಹೆಸರಿಗೆ...

ಮೂಲ: ವಿ ಎಸ್ ಖಾಂಡೇಕರ ಎದುರದಡದಿ ನಿಂದು ಬಿದಿರಕೊಳಲ ತನ್ನ| ಅಧರದಿ ನುಡಿಸುವ ಚದುರ ರಂಗನ ಕಂಡೆ|| ಅದೇ ಶಾಲೆಬಿಟ್ಟು ಬಂದು ಕುಸುಮೆಯು ರಾಗದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಬಾರಿಸುತ್ತ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಸಂಗೀತದಿಂದ ದಣುವು ಪರಿಹಾರವಾಗುವದೆನ್ನುವರು. ಆದರೆ ನಡುಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಳಿಯ ಪತ್ತಲವನ್ನೊಂದು ...

ನಿರಂಜನ ಬಹಳ ಜನ ಹೆಂಗಸರನ್ನು ನೋಡಿದ್ದ. ಆದರೆ, ಅವನ ದುರದೃಷ್ಟ-ಅವನು ನೋಡಿದವರೆಲ್ಲ ಸರಿಸಿದ ಸೆರಗಿನವರು, ಸಡಿಲಿಸಿದ ನಿರಿಯವರು. ಮೇಲಾಗಿ ಅವನು ಸುಂದರನೇನೋ ಹೌದು. ಆದರೆ ಗಂಡಸಿನ ಸೌಂದರ್ಯವಲ್ಲದು, ಹೆಂಗಸಿನ ಸೌಂದರ್ಯ, ಸಾಲದುದಕ್ಕೆ “ಎಲ್ಲ ಹೆಂಗಸರೂ ಹೀಗೆಯೆ ಬಾ ಎನ್ನುವುದು ...