ಸರಸತಿ!

ಅರಳಿದ ತಾವರೆಯಲರುಗಳಿರುವ
ವರ ಸರ ತಟದಲಿ, ಕಲ್ಲಿನಲಿ,
ಕರದಲಿ ವೀಣೆಯು ಸರಗೊಡುತಿರಲು,
ಸರಸತಿ! ಮಂಡಿಸಿ ಏಂ ಗೈವೆ?
ಏರು ಬಸಂತನ ಬೇಟವ ನೋಳ್ಪೆಯೊ?
ನೀರಜಕೆರಗುವ ಪರಮೆಗಳ
ಸುರ-ಸುಮಧುರ ಸುಗೀತವ ನೀನು
ಹೀರುತಲಿಹೆಯೋ ಕಿವಿಯಿ೦ದ?
ಬಳಿಯಲಿ ನುಡಿಯುವ ಗಿಳಿಗಳ ಸರಕೆ,
ಉಲಿಯುವ ಪಿಕಗಳ ಇ೦ಚರಕೆ,
ತಲೆಯಲ್ಲಾಡಿಸಿ, ತಾಳವನಿಕ್ಕುತ,
ಒಲಿದಿಹೆಯೇನೋ ಶಾರದೆಯೆ?
ಆರನು ನೋಡುವೆ ಎದೆ ಬಿಡದಿಂತು?
ಆರನು ನೋಡುತ ನಗುತಿರುವೆ?
ಹಾರದೆ ಮೇಲಕೆ, ನೀರೊಳು ತೇಲುವ
ಚಾರು ಮರಾಲವನೀಕ್ಷಿಪೆಯೊ?
ತಿಳಿಯಿತು! ತಿಳಿಯಿತು! ನಿನ್ನಯ ಬಗೆಯು:-
ಸಲಿಲದ ಕಮಲದಿ ನಿ೦ತಿರುವ
ಲಲಿತಾ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ನೋಡುತ, ಬಳಿಕ
ಮೆಲುನಗೆ ಬೀರುವೆ ಮೊಗದೊಳಗೆ-
ಸರಸತಿ! ನಿನ್ನಯ ಕುಡಿಗಣ್ಣೋಟ
ಕಿರುನಗೆ ತೋರ್ಪುದವಜ್ಞೆಯನು:-
ಸರಿಸದಿ ಸರಸಿಜದಲರಲಿ ಚಲಿಸದೆ
ಮೆರೆಯುವ ಸಿರಿ ರಾಣಿಯ ಕುರಿತು.

“ತಾನು ಪತಿವ್ರತೆ;- ಒಬ್ಬಗೆ ಒಲಿದರೆ
ಏನವನನು ನಾ ತೊರೆಯುವೆನೆ?
ಕಾಣಿರಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಚಂಚಲ ಚಿತ್ತವ;-
ಮಾನಿಪಳಾರನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ?”
ಎಂದಪಹಾಸವ ವ್ಯಂಜಿಸುತಿಹೆಯೊ-
ಸುಂದರಿ! ಕಿರುನಗೆ ರೂಪದಲಿ?
* * * *

“ಇಂದಿರೆ ವಾಸಿಸ ತಾಯ್ವನೆ ತಾವರೆ-
ಯಂದವನೆಲ್ಲರು ದಿಟ್ಟಿಸಿರಿ:-
“ಅವಳಾ ಚಂಚಲ ವರ್ತನೆಯನು ತಾ-
ನವನೀತಲಕದು ನುಡಿವ೦ತೆ,
ದಿವಸವದೊಂದರೊಳಲರುತ, ಮುಗುಳುತ,
ತವೆ ತೋರ್ಪದು ಬಹುರೂಪವನು.
“ನನ್ನಾಸನವದು ಕರಿಕಲ್ಲಾದರು,
ನುಣ್ಣಗೆಯಿಹುದತಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ
ಕಣ್ಣಿಗನುತ್ತಮವಾದರು, ಪಾಸರೆ
ಭಿನ್ನವದಾಗದು!- ಪ್ರಕೃತಿಯಿದು.
“ಆವುದು ಸ್ಥಿರವದು?- ಕಲ್ಲೋ ಕಮಲವೊ
ನೀವೇ ಹೇಳಿರಿ” ಎಂಬಂತೆ
ಸವನಿಸಿ ನಲ್ಮೊಗದಲಿ ದರಹಾಸವ-
ನವಲೋಕಿಪೆಯೇನಿಂದಿರೆಯ?
ಎಲ್ಲರಪೇಕ್ಷಿಪ ಧನದಧಿ ದೇವಿಯು
ಫುಲ್ಲಾಕ್ಷನ ನಚ್ಚಿನ ಮಡದಿ
ಕಾಲೆಡೆ ನಿಂತಿಹಳೆಲೆ ಸರಸತಿಯೆ!
ಮೇಲೆನಿಪರದಾರ್‌ ನಿನ್ನಿಂದೆ:
ವಾಣಿಯೆ! ನಿನ್ನಯ ವೀಣೆಯ ಸುಸ್ವರ
ಗಾನವನಾಲಿಸ ನವಿಲಾಗಿ
ತನ್ನೆದೆಯರಿವನು ಸ೦ತಸದಿಂದಲಿ
ಧನ್ಯವದಾಗಿಸೆ ಬಯಸದರಾರ್‌?
*****
೧೯೩೬