ವಿನಾಯಕ ಕೃಷ್ಣ ಗೋಕಾಕ್

(ಮೊದಲು ಮಾತು) ನಾನು. ೧೯೨೭ ರಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಒಂದು ಕಣಸನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ ದೃಶ್ಯಾತ್ಮಕ ಕವನವಿದು. ಕಣಸೂ ಅದರಿಂದ ಸೂಚ್ಯವಾದ ಭಾವವೂ ನನ್ನ ಅನೇಕ ಚಿಕ್ಕ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಳಿಯುತ್ತಿದ್ದವು. ೧೯೩೨ ರಲ್ಲಿ ಅವಕ್ಕೆ ‘ಪತನ’ದ ರೂಪವನ್ನು ಕೊಟ್ಟ...

(ಮೊದಲು ಮಾತು) ಈ ದೃಶ್ಯಾತ್ಮಕ ಕವನದ ಉಗಮವು ಹೀಗೆ: ಒಂದು ದಿನ ನಾನು ಧ್ಯೇಯದ ವಿಶಾಲತೆಗೂ ಜೀವನದ ಸಂಕೋಚಕ್ಕೂ ಇರುವ ಅಂತರವನ್ನು ಮನಸಿನಲ್ಲಿ ಅಳೆಯುತ್ತ ಕುಳಿತಿದ್ದೆ. ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಬಾಳುವೆಯ ಸ್ವರೂಪವು ಧ್ಯೇಯವನ್ನು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೋಲುವಂತೆ ತೋರಿದರ...

(ಮೊದಲು ಮಾತು) ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದವರು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ನಾಗವರ್ಮನ ‘ಕಾದಂಬರೀ ಸಂಗ್ರಹ’ವನ್ನು ಓದುತ್ತಿದ್ದಾಗ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಈ ದೃಶ್ಯದ ಮೂಲ ಕಲ್ಪನೆಯು ಹೊಳೆಯಿತು. ಅದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಅತಿಭೌತಿಕ ಪ್ರೇಮ ವಾದಿಗಳು ವರ್ಣಿಸುವ `ಅಸುವಿನೊಲು...

ದೈವವೇ! ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಗಳನು ಮುತ್ತಿಡುವಂಥ ಭವ್ಯ ಅಪರಂಪಾರ ಶಕ್ತಿಯೇ! ದೇವನಲಿ ಮೇಲಾಟವನು ಹೂಡಿ ಮೇಲೆಕೆಳಗಾದಂಥ ಮೇಲ್ಮೆಯೇ! ನೀನೆ ಬೆಂಗಾವಲಿಗ! ಕಾವನಲಿ ಸ್ಪರ್‍ಧೆಯೇ? ನಿನ್ನ ತಿರುಳೆನ್ನ ಎದೆಹೊಗಲಿನ್ನು. ನಿನ್ನ ಹುರುಳೆನ್ನ ಕೊರಳುಸಿರಾಗಿ ಪಸರಿಸಲಿ?...

ಅರಿಯದಲೆ ಧಾವಿಸಿದೆ. ಹಸುಳನನು ಕ್ಷಮಿಸುವದು. ನಿನ್ನ ತಣ್ಣೆಲರೊಲವು ಬಂದು ಬೀಸಿತು ನನ್ನ ಆತುಮನ ನಂದನದಿ. ಉತ್ತಿ ಬಿತ್ತಿದ ಬೀಜ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು ಇಂದು. ನಿನ್ನ ಗೆಳತಿಯರಿವರು ಅಪ್ಸರಿಯರೆಲ್ಲ ನೀರೆರೆದ ಕೂದಲಿನಿಂದ ತಂದೀಂಟಿಸಿದರೆನಗೆ ದಿವ್ಯ ಜೀವಾಮ...

ಬಲುದಿನಗಳಿಂದಿಡುತ ಅಷ್ಟಷಟ್ಪದಗಳನು ಬೇಸರಾಯಿತು ಎಂದು ಹಿರಿಹೆಜ್ಜೆಗಳ ಹಾಕಿ ಸಿರಿಗೆಜ್ಜೆ ಕುಣಿತದಲಿ ನಲಿಯುವೆನೊ! ಎಂದೆನಿಸಿ ಬಂದು ನಿನ್ನಡಿಗೆರಗಿ ತಲೆವಾಗಿ ಕೈಮುಗಿದು ನಿಂತಿಹೆನು. ಒರೆಯುವದು ನಿನ್ನ ಅರಸಾಣತಿಯ, ನೀನಿತ್ತ ಗರಿಗಳನು ಚದರಿಸೆನೆ ದ...

ಸಾಕುಚಿಗರೆಯು ಹೋಗಿ ಗಿರಿಶೃಂಗದೆಡೆ ತೆರಳೆ ಮೆಲುಮೆಲನೆ ಮನವಾರೆ ಹೊಳೆಯುವದು ಅದಕಿರುವ ದಾಸ್ಯವದು. ನಗರದಲಿ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುವ ಬರುವ ಜನರ ಬೆರಳೊಳು ಮಗನಿಟ್ಟು ನಿಂತಿರುವೆರಳೆ ಈಗ ನೆಗೆವುದು ಮುಕ್ತ ಜೀವನದ ಸ್ಮೃತಿ ಮರಳೆ ಕಂಡು ಗಿರಿಕಂದರವ, ತಂಗೊಳದಡಿಯ...

ಅರ್ಧ ತಂದೊಡ್ಡಿರುವ ಹಿರಿ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಸೋತು ಕಾಮ ಹರವಿರುವಿಂದ್ರಜಾಲದೆಳೆಯಲಿ ಸಿಲುಕಿ ಧರ್‍ಮ ಕಲೆಹಾಕಿರುವ ಸಂಕಟಗಳಿಗೆ ಜೋತು ಬಿದ್ದ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನಿಲುಕಲಾರದೆ ನಿಲುಕಿ,- ಮೋಕ್ಷದಾ ದಾರಿಯನು ಹೊನ್ನಿ ಹುಳಗಳ ತೆರದಿ ಕಲ್ಪನೆಗಳಲೆದಾಡಿ, ಚಲಿಸಲಾರದೆ...

ಮುಂದೇನು? ಮುಂದೇನು? ಓ! ಹಸುಳ ಜೀವವೇ ! ನಿನ್ನ ಹಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ? ಕತ್ತಲೆಯು ಕವಿದಿರಲು ಮುಳ್ಳುಗಾಡನು ಸೇರಿ ಕಾಲೆಲ್ಲ ನವೆದಿರಲು ನಿನ್ನ ನಂಬಿಕೆಯೆಲ್ಲಿ? ಆಧಾರ? ಭಾವವೇ ನಿನ್ನನ್ನು ತಿನ್ನುತಿದೆ. ನಿನಗಾಗದಾದವೇ ನಿನ್ನ ರಕ್ತವನುಂಡು ಬೆಳೆದ ತತ್ತ್ವ...

ತಿರುಗಿ ಬಾ! ಹೃದಯವೇ! ಹುಲ್ಲುಮಾನವರೊಡನೆ ದಂದುಗವು ಸರಿಬರದು. ನಿನ್ನ ಪಲ್ಲವನೇತ್ರ ಬೆಳಗುಜಾವವಿದೆಂದು ಮೋಹಗೊಂಡಿತು ಮಾತ್ರ. ಅಲ್ಲಿಹುದು ಕತ್ತಲೆಯ ಮೊನೆ, ಹೇಯವಿಹ ನಟನೆ! ತಿರುಗಿ ಬಾ: ತ್ಯಜಿಸಿಬಿಡು ರಜನಿಯನು, ಆ ಮೃಡನೆ ಮುಟ್ಟದಿಹ ಬೂದಿಯನು. ಇನ...