ವಿನಾಯಕ ಕೃಷ್ಣ ಗೋಕಾಕ್

ನಿರಭ್ರವಾದ ನಭೋಮಂಡಲ! ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಸಹ ನೀನು ನಿಚ್ಚಳವಾಗಿ ಕಾಣುವೆಯಲ್ಲ! ಕುಳಿರನ್ನು ಪಾತಾಳಕಟ್ಟಿದೆ ನೀನು, ತಳಿರೊಡೆದ ನೆಲವನ್ನು ಎವೆಯಿಕ್ಕದೆ ನೋಡಿ ನಿಂತಿರುವೆ! ಸಾಗರವು ಸಹ ಸಾಗರಬೀಳುವದು,- ಈ ನಿನ್ನ ಚೆಲುವನ್ನು ನೋಡಿ! ಚಿಕ್ಕಮಕ್ಕಳಂತ...

(Forget-me-not) ನೆನಹು-ಹೂಗಳ ನೋಡಿ ತಣಿಯದವರಾರು? ಅವುಗಳಾ ಚೆಲುವಿಕೆಗೆ ಮಣಿಯದವರಾರು? ಇಂದ್ರನೀಲಗಳಂತೆ ಕಳೆವೆತ್ತು, ನಿಂತು- ನೋಡ ಬಾ! ಹೂಗಳಿವು ನಗುತಲಿಹವೆಂತು! ತಾಯಿ! ಪ್ರಕೃತಿಯೆ! ನಿನ್ನ ಬೆಂಡೋಲೆಯೇನು? ತಿಳಿಯದಚ್ಚರಿಗೊಳುತ ನೆನೆಯುತಿಹೆ ...

ಬಂದನಿದೊ ವಸಂತ! ಬಂತು ಕುಳಿರಿನಂತ! ಬಂದನೈ ಮಹಂತ ಇಳೆಯಳುವನು ಕಳೆಯಲು! ನೋಡಿದೆಂಥ ಬಣ್ಣ! ಕುಕ್ಕಿಸುವದು ಕಣ್ಣ, ಹೊನ್ನಾಗಿಸಿ ಮಣ್ಣ ರನ್ನದಂತೆ ಹೊಳೆಯಲು! *****...

ಮಂಜು ಬೀಳುವದೆಂದು ಬೆದರಿ ನಿಂತಿಹ ಕನ್ಯೆ! ಅಂಜದಿರು, ಮೈಚಳಿಯ ಬಿಟ್ಟು ನಿಲ್ಲು. ಸುರಿದು ಮುಗಿಲೊಳಗಿಂದ ಹಿಮವು ಬಿದ್ದಿರಲೇನು? ನಿಂತ ನೀರಾದರೇನಾಣೆಕಲ್ಲು? ನಿನ್ನ ಕೊಳದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಂಪು ಮೀನಗಳೆಲ್ಲ ಮಿನುಗದಲೆ ಮುಗಿದಿಹವು ಮಂಜಿನಲ್ಲಿ. ದಿನದಿನಕೆ...

ಮೆಯ್ಯಲಿಹ ರಕ್ತವನೆ ಹೆಸ್ಪುಗಟ್ಟಿಸುವಂಥ ಚಳಿ ಬಂತು, ಜನಜಾತ್ರೆಯೋಡಿಸಿತು, ಕೊನೆಗೊಮ್ಮೆ ಬರಿದಾದ ಬೀದಿಯಲಿ ನಿಂತ ಹೊಗೆಕಿಂಡೆಯಲಿ ಭೌಂವೆಂದು ಬೀಸುತ್ತ ಚಳಿಗಾಳಿಯದು ಬಂತು,- ಅಸಮವಾಗಿಹ ಹಿಮದ ಬರವ ಸಾರಿ! ಸದ್ದಿಲ್ಲ, ಸುಳಿವಿಲ್ಲ, ಮೊಳಗಿನಬ್ಬರವಿಲ್...

(ಆಕ್ಸಫರ್ಡಿಗೆ ಸಮೀಪವಾಗಿದ್ದ ಹಳ್ಳಿಯ ಗುಡ್ಡ) ಮಾಗಿಯು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟುವ ಮುನ್ನ ಮಾಗಿಯು ಹೊನ್ನಾಗಿಸಿದ ಹಸಿರೆಲೆಗಳನ್ನು ಕುಳಿರು ಬಂದು ಮಣ್ಣುಗೂಡಿಸುವ ಮುನ್ನ ಬೂದಿಬಣ್ಣದ ಮಂಜು ಬಂದು ಬೀದಿಬೀದಿಗೆ ಬೀಳುವ ಮುನ್ನ,- ಆಂಗ್ಲದೇವಿ! ನೋಡಿದೆನು ನಿನ್ನ ಮ...

ಹಡಗದ ಹಗೆಯಲ್ಲಿಳಿದಿಳೆದು ಗವಿಯನೊಳವೊಕ್ಕು ಸಾಗಿದೆವು ದೂರ, ಸುದೂರ,- ನೀರೊಳಕೆ ಹಾಯ್ದ ಹಡಗದ ತಳದ ಗರ್ಭದೊಳು ನೂಕಿ. ಇದೇನು ತಿಮಿಂಗಿಲ ತಿಮಿರ! ನಿಶಾಚರರ ದಿಶೆಯೇನಿದು! ಜಲಚರಗಳ ಜಗವು! ಇಟ್ಟ ಕಾಲೆಳೆಯುತಿದೆ ಜಾರಿ ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ! ಹರಿಯುತಿದೆ ನೋಡಲ್...

ಕಂಬಿಯಿಲ್ಲದ ಗಾಡಿಯಂತೆ ಸುಂದಾಗಿ ಸಾಗಿದೆ ಹಡಗ: ಇದಕಾವ ಪಿಡುಗು ಬಂತು? ಕಲ್ಲು ತಾಕಿದ ಹಾವಿನಂತೆ ಮೆಲ್ಲನೆ ಹೊಟ್ಟೆ ಹೊಸೆಯುತಿದೆ: ನಡೆದಿರುವದೇತಕ್ಕಿಂತು? ನೀಲಕಾಯರ ನೆಲದಡಿಗೆ ಕೋಲಾಹಲವೆಬ್ಬಿಸಿ ಹೊನ್ನನು ನುಂಗಿ, ದಂಗೆ ಹಾಕಿ, ಕೆಂಪು ಕಡಲೊಳಗಿಂದ...

ಸುಡು ಈ ಗಾಳಿವೇಗವನ್ನು, ಭೋಗವನ್ನು, ಚೆಲುವನ್ನು! ಪಯಣವಿಲ್ಲದೆ ನರನು ಬಾಳಿದರೆ-ತಪ್ಪೇನಿತ್ತು? ನಿರ್ಮಿಸಿಹನೀಗ ನರಕವನ್ನು ನರಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ, ಒಬ್ಬನ ಸುಖಕಾಗಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ದುಃಖ: ಒರ್ವನ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕಾಗಿ ಇನ್ನೊರ್ವನಿಗೆ ರವರವ ನರಕ! ಇಂತಿದೆ ಇಲ...

ಒಂದು ಮಾಟವಿದೆ ಮೋಟುಮರದಂಥ ಈ ಹಡಗದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಕ್ರಮವಿದೆ,-ಯಂತ್ರಯುಗದ ಈ ಭ್ರಮೆಯಲ್ಲಿ! ಅಂದವಿದೆ,-ಚಂದವಿದೆ ಸಹ! ತಿಳಿದು ನೋಡಲಿದೀಗ! ಇದು ದೋಣಿಯಲ್ಲ,-ತೇಲುತಿರುವ ಹಿರಿಬಣದೋಣಿ! ಕಬ್ಬಿಣದ ಕಟ್ಟಿಡವಲ್ಲ,-ಇಟ್ಟಣಿಸುವ ಪಟ್ಟಣವಿದು! ಇದು ಬ್ರಹ್ಮಾ...